برای بدست آوردن معلومات بیشتر در مورد مصاحبه به لینک زیر اشاره کنید.

http://www.journalist.ir/html/modules.php?name=Tutorials&op=viewtut&id=8

مصاحبه و انواع آن

-مصاحبه
-مراحل مصاحبه
-انوع مصاحبه
-برقراري ارتباط درست در مصاحبه
-ثبت اطلاعات در مصاحبه
-مشكلات ارائه اطلاعات نادرست
-پيشنهادات براي انجام مصاحبه مطلوب
-معايب و محاسن محاسبه

     مصاحبه يكي از روشهاي جمع آوري اطلاعات است كه اولين قدم درآن بيان هدفهاي پژوهش  است و مرحله بعدي انتخاب نمونه با استفاده ار روشهاي مناسب نمونه گيري و آخرين مرحله اخذ همكاري تمام افراد.
                                                                                        - تعريف مصاحبه
    مصاحبه در علوم اجتماعي كاربرد زيادي دارد، پرستاران و پزشكان سوابق بيمار خود را از اين طريق گردآوري مي‌كنند، يك وكيل با موكلش از طريق مصاحبه به اطلاعاتي دست پيدا مي‌كند. اما مصاحبه تحقيقاتي با همه اينها متفاوت است كانل و كان مصاحبة تحقيقاتي را به شكل زير تعريف مي‌كنند.
 يك گفتگوي دو نفره كه از سوي مصاحبه گر، جهت كسب اطلاعات مربوط به پژوهش آغاز مي‌گردد و توسط وي برموضوعاتي متمركز مي‌شود كه او براي دستيابي به هدفهاي تحقيق كه شامل توصيف، پيش بيني يا توضيح منظم است – به آنها نياز دارد.
 هر چند بسياري از مردم براي كسب اطلاعات به مصاحبه توسل مي‌جويند اما بيشترين كاربرد مصاحبه در علوم اجتماعي است.

                                                           - مراحل مصاحبه
   كانل و كان مصاحبه را به مراحل چند گانه زير تقسيم كرده اند:
1-تنظيم يا انتخاب برنامه مصاحبه ( مجموعة پرسشها، اظهارات، تصاوير، ياديگر محركهايي كه موجب بيان پاسخ مي‌گردند) و يك مجموعه قواعد يا رويدادهاي خاص براي استفاده از برنامه.
2-اجراي مصاحبه ( سعي در دريافت پاسخ ها يا بروز و قايعي كه مي‌بايست طبقه بندي شوند).
3-ثبت پاسخ ها ( توسط يادداشت برداري، تجهيزات الكترونيكي، يا وسايل ديگر).
4-تهيه رمزهاي عددي ( مقياس يا ديگر نظامهاي عددي كه پاسخ هاي ثبت شده به آنها تبديل شوند و نيز مجموعه قواعد تبديل آنها)
5-رمزگرداني پاسخ هاي مصاحبه

                                                         - انواع مصاحبه

مصاحبه انواع متفاوت دارد كه در كتب مختلف عناوين متفاوتي دارند
الف: مصاحبه كاملاً هدايت شده ( منظم يا سازمان يافته)
        در اين نوع مصاحبه سؤالات و پاسخها از قبل تهيه شده است و آنها را در اختيار مصاحبه شونده مي‌گذارند و او يكي از پاسخها را انتخاب مي‌كند در اين حالت تمام آزمودنيها سؤالات و پاسخهاي يكساني دارند به عنوان مثال نظر شما دربارة آموزش كودكان استثنايي چيست؟
الف: آيا بايد آنها را از كودكان طبيعي جدا كرد.
ب: آيا بايد آنها را ضمن بودن با همسالان طبيعي خود آموزش ويژه داد. و گزينه هاي ديگر همين يكنواخت بودن سؤالات و جوابها طبقه بندي و تجزيه و تحليل پاسخها را بسيار آسان مي‌سازد ولي عيب آن اين است كه رسمي و غيرقابل انعطاف است. در همه پرسيها كه پاسخها معمولاً بلي يا خير است از اين نوع مصاحبه استفاده مي‌كنند.
ب) پاره هدايت شده:
       در اين نوع مصاحبه كه در آموزش و پرورش كاربرد زيادتري دارد مصاحبه با سؤالات كاملاً هدايت شده شروع مي‌شود بعد سؤالات عميق تر جهت دستيابي به اطلاعات بيشتر مطرح مي‌شود.
 به عنوان مثال مصاحبه كننده‌اي كه قصد دارد رابطة بين معدل دبيرستاني و پيشرفت تحصيلي را در دانشگاه مورد پژوهش قرار دهد. او ممكن است مصاحبه را با سؤالات كاملاً هدايت شده نظير نام دانشگاه، معدل و... شروع كند سپس با سؤالات گسترده تر از قبل تا چه اندازه فكر مي‌كني دبيرستان شما را براي دانشگاه آماده ساخته است و... به عمق مطلب وارد مي‌شود.
ج) مصاحبه اكتشافي يا آزاد يا غير هدايت شده:
     اين مصاحبه در روش " مراجعه محوري" كه در روانشناسي باليني و روانكاوي بكار برده مي‌شود تشريح شده است، در اين مصاحبه، مصاحبه كننده از يك راهنماي مشخص و از پيش تنظيم شده استفاده نمي‌كند بلكه اصول و طرح كلي مصاحبه را مشخص مي‌نمايد و سپس با طرح سؤال يا مسأله‌اي سعي مي‌كند مصاحبه شونده را به سمت جوابهايي، كه براي رسيدن به هدف پژوهشي نياز دارند هدايت كند. اين روش در شرايطي بكار برده مي‌شود كه بيان مطلب يا مشكل براي مصاحبه شوند. به صورت مستقيم دشوار است و يا مصاحبه شونده دچار پريشاني روان شاختي است.
 اين روش بسيار وقت گير است و در پژوهش كمتر از آن استفاده مي‌شود زيرا علاوه بر هزينه و دقت زياد، نياز به آموزش و مهارت زياد دارد.
 هدف مصاحبه آزاد جمع آوري اطلاعات كيفي و عميق از تمام جنبه هاي موضوع مورد مصاحبه با استفاده از روش انعطاف پذير و غير رسمي است.

                                         - برقراري ارتباط درست در مصاحبه

 براي برقراري ارتباط درست و كامل، آموزش مصاحبه كننده در ايجاد اين ارتباط صحيح ضروري به نظر مي‌رسد، مصاحبه شكلي از تبادل اجتماعي ميان دو نفر است و پاسخگو تحريك مي‌شود تا اطلاعاتي در مورد خانواده، جامعه و.... ارائه دهد، ارائه صادقانه تا حدي به كيفيت گفتگو بستگي دارد.
 آموزش مصاحبه كننده در دو مرحله صورت مي‌گيرد در مرحله اول مصاحبه كننده با راهنماي مصاحبه آشنا مي‌شود و اطلاعاتي در زمينة شرايط مصاحبه، نكات ضروري كه بايد رعايت و كنترل شود و متغيرهايي كه بايستي مورد پژوهش قرار گيرند كسب مي‌كند و در مرحلة دوم مصاحبه كننده بايستي بصورت عملي چندين بار تمرين كند تا مهارت پيدا كند.
 براي برقراري ارتباط درست سؤالات مصاحبه بالا به زباني مطرح شوند كه ارتباط مؤثر بين مصاحبه كننده  و  مصاحبه شوند. را برقرار سازد. نوع جمله بندي ممكن است مشكلاتي بوجود بياورد كه بايد كلمات و مجلات با زبان ساده و قابل مهم بيان كرد.
 سؤالات بايد بگونه‌اي طرح شوند كه مصاحبه شونده هدف سؤال را درك كند اگر هدف را متوجه نشود جوابهاي دو پهلو خواهد داد.
 (1) از افراد در مورد جنبه هاي تخصصي سوال نكنيم چون ممكن است جواب بي ربط و غلطي بدهند. (2)سؤالات جهت دارد مطرح نشوند تا پاسخگو به جواب مورد نظر ما هدايت شود. (3) در سؤالات ملاكي را مورد نظر قرار دهيم مثلاً وقتي در مورد معلم از دانش آموز مي‌پرسيم بايد مشخص كنيم در مورد ظاهر او يا شيوه تدريس او ياد...... خلاصه چه ملاكي مد نظر ما است. (4) مصاحبه كننده گرايش و نگرش خود را مطرح نكند چون ممكن است مصاحبه شونده جوابي كه مورد نظر است را ندهد و سعي كند جوابي متناسب با نگرش مصاحبه كننده بدهد. (5)مصاحبه كننده بايد شنونده خوبي باشد تا بتواند اعتماد مصاحبه شونده را جلب كند و بايد قبل از اينكه مصاحبه شونده خسته شود به مصاحبه خاتمه دهد،(6) همچنين از پاسخ دادن به سؤالات بطور غير مستقيم خودداري كند.
 بنابراين ارتباط درست هم نياز به تجربه و هم آموزش دارد.

                                               - ثبت اطلاعات در مصاحبه

 ضبط روي نوار و ياداشت برداشتن از روشهاي متداولي است كه به منظور ثبت اطلاعات هنگام مصاحبه بكار برده مي‌شود، مصاحبه كننده قبل از استفاده از هر ورشي بايد معايب و محاسن هر روش را بسنجد، چنانچه قرار است يادداشت كند سؤالات را قبلاً يادداشت و جاي كافي براي ثبت پاسخها منظور كند، امتياز اين روش آن است كه به سهولت مي‌توان اطلاعات را تجزيه و تحليل كرد و عيب آن اين است كه هنگام ثبت بين مصاحبه كننده و شنونده ارتباط قطع مي‌شود و موجب كاهش تأثير نفوذ كلام مي‌شود، ضمناً ممكن است مصاحبه شونده حقايقي را مطرح كند و مصاحبه كننده يادداشت نكند و موجب ناراحتي او شود، از طرفي چنانچه مسائل محرمانه‌اي مطرح شود و يادداشت بشود موجب ناراحتي مصاحبه شونده مي‌شود كه بايد قبلاً اعتماد او را جلب كرد كه اين اطلاعات بدون ذكر نام او بصورت گروهي مطرح خواهد شد.
ثبت اطلاعات بعد از مصاحبه: اين روش ممكن است موجب شود كه مقداري اطلاعات بخصوص اطلاعاتي كه جزئي هستند فراموش شوند و يا مصاحبه كننده از خودش چيزهايي بنويسد.
استفاده از ضبط صوت: فايده آن اين است كه شخص ديگري غير از مصاحبه كننده اطلاعات را مي‌تواند مورد تجزيه و تحليل قرار دهد و مي‌توان چندين بار مورد استفاده و بررسي قرار داد و همچنين چيزي فراموش نمي شود ولي عيب آن اين است كه ممكن است وجود ضبط صوت فضاي مصاحبه را تغيير دهد، براي جلوگيري از تأثير اين تغيير مصاحبه كننده بايد پيش از شروع مصاحبه هدف خود را از برگزاري مصاحبه با مصاحبه شونده در ميان گذارد و اعتماد واقعي او را جلب كند.

                                          - مسائل و مشكلات موجود در مصاحبه

  گردآوري اطلاعات از طريق مصاحبه علي رغم كاربرد گسترده آن مشكلات گسترده‌اي را بدنبال دارد كه اطلاعات مي‌تواند دامنه‌اي از داده هاي بسيار با ارزش و اعتبار علمي، تا اطلاعاتي كه در واقع فاقد ارزش هستند را در برگيرد.
  انواع خطاهاي با اهميت و منابع اطلاعات گمره كننده در يك مصاحبه عبارتند از:
(1) ارائه اطلاعات نادرست  مي‌تواند موجب بي ارزشي آنها شود
(2)  اطلاعــات ســودار و تحريف شــده كه در نتيـجة قصد پاسخگو براي اثر گذاشتن بر نتيجة تحقيق ارائه مي‌گردد اين سوداري را مي‌تــوان از كارگــزاران جامعــه كه مايلند تصوير خوبي را از شهرشان ارائه دهند انتظار داشت.
(3) اطلاعات اغراق آميز كه توسط اصلاح طلبان و به قصد استفاده از تحقيق براي نمايش و اصلاح اجتماع ارائه مي‌گردد.
(4) اطلاعات نمايشي كه به منظور افزايش لطف و جاذبة اطلاع دهنده و اجتماع طرح ريزي شده است.
(5)  دليل تراشي براي رفتارهايي كه مورد پذيرش جامعه نيستند.
(6)  اطلاعاتي كه به دليل جاه طلبي هاي شخصي، خود بزرگ نمايي، حمايت از خود، تحريف مي‌گردند. سوداري آگاهانــه در صورتي كه بيـن مصاحبه كننده و شونده اختلاف طبقه وجود دار بيشتر است پاسخگوهاي طبقات پايين وقتي از سوي طبقات بالا مورد مصاحبه قرار مي‌گيرند كمتر به صادق بودن تمايل دارند.

- خطاهايي كه ناشي از قصد عمدي پاسخگوست:
     مثلاً وقتي مصاحبه شونده تحت تاثير مصاحبه كننده قرار گيرد و بخاطر جلب رضايت او سعي كند پاسخ مورد پذيرش او را بدهد. و يا مثلاً اگر از بعضي افراد در آمدشان را سؤال كنيم ممكن است صادقانه پاسخ ندهند و بدلايل زير پاسخ او غير واقعي باشد.
1-ممكن است برخي از منابع درآمدي خود را فراموش كرده باشد.
2-ممكن است بدليل شرمندگي برخي از منابع درآمد خود را نگويد ( درآمدهاي غير مشروع) و.....

- مشكلاتي كه بطور موقتي با پاسخگو ارتباط دارند.
  در بيشتر مصاحبه‌ها، مصاحبه‌گر و پاسخگو همديگر را نمي شناسند و در اين ارتباط زود گذر هيچ انگيزه‌اي وجود ندارد كه پاسخگو را وادار به انجام رفتاري كند كه از وي انتظار مي‌رود. بنابراين بايد در پاسخگو انگيزه ايجاد كرد گروهي به انگيزه هاي مالي متوسل مي‌شوند. طبق نظر كانل و كان پاسخگونه دو دليل در مصاحبه شركت مي‌كند دليل او انگيزه ناشي از اين حقيقت است كه تجربه مصاحبه و ارتباط با مصاحبه گر براي پاسخگو با ارزش است دليل ديگر اينكه انگيزه وسيله‌اي است كه در نتيجه باعث مي‌شود پاسخگو مصاحبه را با ارزشها و اهداف شخصي خود منطبق ببيند. نكته مهم اين است كه مصاحبه يك رابطه زودگذر است و چنانچه نتوان پاسخگو را به طريقي د رمورد اهميت مصاحبه و نقش وي به عنوان يك پاسخگوي صادق در مطالعات قانع كرد، احتمال بدست آوردن اطلاعات ناقص، نادرست و توام با تعصب، زياد است
خط هايي كه با موقعيت رواني مربوط هستند پاسخگوي يك مصاحبه تحت تأثير تعدادي از ويژگيهاي مشخصي است كه بردرستي و كيفيت پاسخهاي او اثر دارند. يكي از عوامل اين است كه در بسياري از مطالعات نقش پاسخگو را براي وي روشن نمي كنند پيشنهاد مي‌شود نقش او بطور دقيق روشن شود، در مورد چگونگي پاسخگويي به بعضي از پرسشنها به مؤثرترين روش راهنمائيهايي ارائه شود، انگيزه براي پاسخگو ايجاد شود هرگاه پاسخگو ندارند از وي چه انتظاري مي‌رود، اهداف چيست، ممكن است مدارا كند.

- مشكلات ناشي از خطا هاي غيرارادي
بيشتر اوقات پاسخگوها قادر به ارائه اطلاعاتي كه از آنها خواسته شده نيستند اين بدليل فقدان اطلاعات، عدم تشخيص موقعيت، فراموشي، خستگي است.
 ممكن است شاخص از واقعيتهايي كه در مورد آنها از وي سؤال شده بي اطلاع شد مثلاً ممكن است زنان از موقعيت شغلي، در آمد شوهرشان اطلاعي نداشته باشند.
 يا ممكن است بعضي از پاسخگوها بطور جدي در مورد مسائلي كه از آنها پرسيده مي‌شود فكر نكرده باشند ولي براي آنكه ناآگاه جلوه نكنند پاسخي ارائه مي‌كنند، يا ممكن است پاسخگو وقايع گذشته را فراموش كرده باشد كه مصاحبه كننده بايد به او كمك كند تا وقايع را بياد آورد.
همچنين خصوصياتي مانند سن و جنس ممكن است باعث پاسخهاي خاص شود.

- پيشنهاداتي براي انجام مصاحبة مطلوب
نكاتي كه اعتبار روش مصاحبه را بالا مي‌برند عبارتند از:
1-فرهنگ و زبان مصاحبه كننده و شونده يكي باشد
2-مصاحبه گر از هدف و منظور مصاحبه آگاه باشد تا بتواند جهت و مسير مصاحبه را هدايت كند
3-مصاحبه گر از كدگذاري و طبقه بندي اطلاعات آگاه باشد
4-مصاحبه گر محيط آرام و صميمي را براي مصاحبه شونده بوجود آورد
5-مصاحبه گر از اعمال نظرها و تمايلات شخصي خود پرهيز كند و هرگز در مقام بحث و جدل و مخالفت با مصاحبه شونده برنيايد.
6-اگر براي ثبت از ضبط صوت استفاده مي‌شود اعتماد و اطمينان مصاحبه شونده و رضايت او كسب شود.
7-سؤالات بصورت ساده و بدون ابهام مطرح شوند.
8-از سؤالاتي كه نياز به تخصص دارد خودداري شود
9-مصاحبه گر شنونده خوب باشد وسؤالات را جهت دار مطرح نكند
10- قبل از خستگي مصاحبه شونده به مصاحبه پايان دهد.

                                            - معايب و محاسن مصاحبه

- معايب مصاحبه بطور خلاصه عبارتند از :
1- مصاحبه وقت گير و پرخرج است
2- قدرت تعميم اطلاعات به علت كمي تعداد آزمودني ها كم است
3- تعبير و تفسير اطلاعات در مصاحبه آزاد مشكل است
4- به افراد مجرب و متخصص نياز است
- محاسن آن:
1- در مورد كودكان، افراد بيسواد، افراد با اختلالات خواندن و نوشتن و بيماران رواني قابل استفاده است
2- حضور مصاحبه گر مي‌تواند باعث فهم و درك سؤالات شود و پاسخ مناسب ارائه مي‌شود.
3- اطلاعات گسترده تر و عميق تري بدست مي‌آيد
4- تصويري از نگرشها، احساسات افراد فراهم مي‌شود.

http://daneshnameh.roshd.ir/mavara/mavara-index.php?page=%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE+%D8%B3%DB%8C%D9%86%D9%85%D8%A7&SSOReturnPage=Check&Rand=0

دو چشم اشکبارت را بنازم

دو تا زلف پریشانت بنازم   

غمت از تار زلفانت نمایان

نگاهی دلکش و  نازت بنازم

رخت مستانه در عجز است

به قلب پاک بی باکت بنازم

طرب از نرگس چشم است

قدی  سرو رعنایت بنازم  

چمن زاران شمیم عطراگین

شمیم زلف غمناکت بنازم

11سرطان 1388جمال زاده ولایت کاپیسا

دیگر شمیم گلهای بهاری که دیروز به مشامم می آمد نمی آید ، دیگر نسیم که زیبایی های طبیعت را در خود به نمایش می کذاشت نمی گزارد.

نسیم که هر وزیدن آن  نمایانگر عطوفت ،محبت و فداکاری بود. نسیم که زمینه را برای تجسم زیبای ها مهیا میساخت دیگر نمی سازد.

دیگر گلهای که به پیش پایت خود را فدا می کردند هرگز نمی رویند و برای همیش خشکیده اند و از زیر خاک سر بدر نمی آرند.

آری ! نا باور کردنی است فضای که هر لحظه اش تابلوی از مهر وعطوفت بود . و جلوی از زیبایی ها را در خود جاداده بود و درس ایثار به مردم میداد دیگر دهکده خشکیده ای بیش نیست .

فضای که خوابگاهی امید ها و تمنیات قلب های آکنده از محبت بود وخود گزری را هدف قرار داده بودند دیگر مسیر خود را تغیر داده اند، و هدف را از خود رهانیده است .

فضای روشن و شفاف که کبوتران صلح، با بی قراری بر فراز آن در گردش می بودند مردم را از صلح و آرامش مژده می دادند دیگر مژده غمناک جفا و نا باوری را هدیه می دهند.

بلبلان و عندلیبان که سرود عشق و محبت سر میدادن وغرق ستایش زیبای های طبیعت بودند همه زبی مهری زمان جان باخته اند و برای همیش این دنیا را وداع کفته اند.

گلهای معطر ولاله گون  که نمایانگر رنگ و نماد از عشق و محبت بودند خشکیده اند.

آری دیگر برای من هم زندگی معنی یی ندارد چون من در فضای بی آلایش به جوانی رسیده ام، مرا تهمل فضای جغدگونه نیست.

نویسنده : احمد حارث جمال زاده دانشجوی سال چهارم ژورنالیزم

 http://www.moj.gov.af/NezOsl/NezamNama_D.htm

http://database-aryana-encyclopaedia.blogspot.com/2009/01/blog-post_436.html

http://www.alamahabibi.com/pdfs/B_Junbish_mashrutiat_dar_Afghanistan.pdf

مثال از یک گزارش تحقیقی در افغانستان تهیه شده است

در سال 1369 در شماره های چهارم ، پنجم و ششم  مجلهء جوانان امروز گزارش در مورد سرنوشت یک طیاره شرکت هوایی آریانا به چاپ رسیده بود.  ممکن است چنین به نظر برسد که این گزارش نخستین گزارش تحقیقی جامعی است که توسط خبرنگاران افغانی در مورد موضوعات مربوط به افغانستان تهیه شده است که دلیل انتخاب آن برای دورهء  آموزش خبرنگاری تحقیقی که از طرف دفتر نی  راه اندازی شده است نیز ارتباط موضوع به خود افغانها میباشد.

تراژیدی طیارهء

از روی افسانهء اسرار آمیز طیارهء دی سی دهء  شرکت آریانا بعد از چندین سال پرده برداشته شد. به اساس  مطالعات  قبلی شرکت آریانا در اوسط  سال 1358  طیاره جدیدی مسافربری ( دی سی 10 ) از کمپنی داگلاس به مبلغ مجموعی  53.93  ملیون دالرامریکایی  بشمول انجن فالتو و پرزه جات  وسایر لوازم ووسایط  زمینی خریداری و طیاره در نیمه دوم سال به فعالیت آغاز نمود. برای تمویل قیمت طیاره مذکور  از پنج  بانک تجارتی قروض باتکتانه یا سود های مختلف به قیمت عمومی(45،284،347) دالر امریکایی اخذ گردید که از آن جمله (6،903،799) دالر آن پرداخته  شد و مبلغ (38،380،548) دالر آن از مارچ 1989 به صورت متفاوت تثبیت گردید البته قروض که از اکسپورت امپورت  امریکا ، چیزمنهاتن بانک نیویارک ، کانتیننتل بانک شیکاگو، و اکسپورت دیولوپمنت کار پوریشن  کانادا اخذ گردید از جانب د افغانستان بانک  تضمین شد و قرضه دهنده گان  در بدل پولیکه از آنها  قرض گرفته  شد بالای طیاره حق تصرف  و توقف را داشتند در سال 1358 تکتانه قروض مذکور مبلغ(2923354) دالر گردید.

با تسلیم  گیری( دی- سی – مشکلات و پرابلم های بزرگ در برابر شرکت  آریانا قرار گرفت پروگرام  بهره برداری  طیاره با ظرفیت (223) مسافر  تنظیم  گردید اما کشور های فرانسه ، ایتالیا، هندوستان از فرود آمدن طیاره به میدانهای هوایی شان نسبت عدم هم آهنگی  تجارتی معذرت خواستند و انگلستان محدودیت های معین در برابر فرود آمدن طیاره به میدان های هوایی کشورهای شان طرح نموده  ، طوریکه آریانا حق ندارد در هر پرواز بیشتر از 146 مسافر و 10 تن کارگو انتقالات را سامان دهد.

در ختم  همین  سال غرض جلوگیری از مصارف اضافه آریانا  طیارهء بوئنگ (ب – 720) خود را به مبلغ 757500  دالر به فروش رسانید. در سال 1358 در عواید مسافرین 87 فیصد ازدیاد  به عمل آمد.

و در عواید حجاج تقلیل بی سابقهء نود و پنج فیصد  نصیب آریانا گردید به این معنی که در همین سال صرف 957  حاجی انتقال پذیرفت.

مصارف در سال 1358 به حد اعظمی بلند رفت و  دلیل آنرا در راپور سال 1358  چنین وانمود کرده اند( با در نظر داشت ضرر سال جاری و همچنین دوام  این وضع  بحرانی در چند سال آینده  نگرانی عمیق در باره آینده  شرکت پیدا میشود) دلیل عمده ضرر سال را مصارف تکتانهء  (2923354) دالر و استهلاک (2115820) دالر قلمداد نموده بودند  و پیشبینی  گردیده بود که این مصارف طی چند سال دامنگیر موسسه خواهد بود ، طبق سنجش بخش مالی در سال 1358  شرکت مبلغ (182402108) افغانی ضرر نموده بود. مشکل دیگری که با خریداری این طیاره در برابر  شرکت بروز نمود ، کمبود پرسونل رسیده در تمام بخش های شرکت محسوس  گردید  شرکت به قلت پرسونل  ورزیده شدیداً دچار گردید همچنان دستگاه کمپیوتر کابل حسابات شرکت را نتوانست به وقت و زمان تحت پروسس قرار دهد.

با وجود اینکه سال 1359  برای تمام موسسات هوایی بنا بر بلند رفتن قیمت مواد سوخت سال سخت و مشکل بود. این عوامل در عرصه اقتصادی و بر نتایج مالی سال 1359  آریانا اثر نمود با آنهم آریانا توانست  مبلغ 6.75  میلیون افغانی مفاد خالص بدست بیآورد.

مشکلاتی  که موسسه طی سال 1980 با آن مواجه  گردید بر آمدن طیاره  ( دی سی 10 ) از خط رنوی میدان کابل  که در 28 اکتوبر همینسال در موقع فرود آمدن  بوقوع  پیوست و در نتیجه دو انجن  آن در اثر داخل شدن سنگچل ها از فعالیت بازماند و مصارف  ترمیم آن (1.84) میلیون دالر از کمپنی بیمه  اخذ گردید. اما طیاره  مدت طولانی  از پرواز  باز ماند. . زیرا از تاریخ 20 نوامبر 1980  الی 19 فبروری 1981 تحت ترمیم در میدان هوایی پاریس باقی ماند. و بعدها به اساس تصمیمات مقامات  الی ماه جوزای سال 1360 که مطابق ماه می 1981 میشود ، به خاطر فروش و یا  اجارهء احتمالی در میدان هوایی  پاریس زمین نشینی اختیارکرد، که در واقعیت امر در مصارف آریانا افزایش به عمل آمد و از طرف دیگر آریانا مجبور گردیدکه غرض رفع مشکلات  و انتقال مسافرین و اموال ، طیاره دیگری از شرکت  های هوایی چارتر نماید که کرایهء آن مبلغ (1.30 ) میلیون دالر گردید زیرا یک بال بوینگ 727  این شرکت هم تحت ترمیمات  اساسی قرار گرفت.

در سال 1359 شرکت آریانا  خریداری  زمین به خاطر  اعمار  دفاتر مرکزی را  در شهر کابل به مبلغ (4.42) میلیون افغانی به پایهء اکمال رساند و همچنان  از تعمیر  تکمیل شده در میدان هوایی  غرض ذخیرهء پرزه جات طیاره ( دی سی 10) و دفاتر  استفاده به عمل آورد. در همینسال از مدرک قرضه (دی سی 10) مبلغ (4492241)  دالر تادیه گردید و مبلغ (4752042) دالر تکتانه پرداخته شد که به این صورت مجموعاً اصل مبلغ پرداخت شده درهمین سال به 9244383 دالر بالغ میگردد.

عایدات شرکت آریانا  در سال 1359  در عرصهء  انتقال کارگو با وجودیکه از ظرفیت خود نتوانست استفادهء کامل نماید ، به 63.97 میلیون افغانی بلند رفته  همچنان یک عاید 111.72 میلیون افغانی در انتقال حجاج اضافه از سال گذشته بدست آورد. و در پروازهای چارتر  در اثر اجرای یک پراواز هفته وار مال التجاره بین کابل ، امرتسر تزیید رونما گردید همچنان در حسابات مالی همین سال مبلغ 111664373  افغانی  از مدرک فروش طیاره 720  تحت عنوان فروش جایداد شامل ساخته شد.

 از حسابات  و بخش های مالی و حسابی  شرکت   معلوم میگردد که این بخش امیدوار است شرکت را باروی دست گرفتن تدابیر جدی از حالت بحرانی نجات دهد . در راپور مالی سال 1359  مسوول این بخش به هیئات مدیره  پیشنهاد  نموده تا سرمایه تادیه شده شرکت به معیار یک میلیو دالر ارتقا داده شود و در نرخ  اسعار د دافغانستان بانک  که در حدود  56 افغانی  فی دالر و نرخ معاملات  45 افغانی فی دالر  تثبیت گردیده  ، تعادل صورت گیرد.

زیرا شرکت  در حسابات خود نرخ اسعار فی دالر را 45 افغانی معامله میکرد. و خسارهء هنگفت را متحمل  میگردید در جریان این سال یک هزار کارکنان ورزیده و سابقه  دار ترک وظیفه نمودند که خود در فعالیت شرکت تاثیر گذاشت. در جوزای سال 1360 طیاره دی سی 10 دوباره به فعالیت آغاز نمود و در جریان  سال 1360  با وجود تزئید در مصارف بخصوص در فرضه های طویل المدت  ، عواید مسافر ، مال التجاره  بالا رفت اما در عواید حجاج  برقم قابل ملاحظه تقلیل  رونما گردید و در نتیجه در بیلانس  اخیر سال  شرکت 7348600  افغانی مفاد خالص  بدست آورد .  قروض در سال 1360  بالای دوایر دولتی و دولت های خارجی و سایر مراجع مجموعاً  مبلغ  39707689 افغانی  تثبیت گردید، در همین سال شرکت یک بال طیاره بوینگ 727 را از تاریخ 9 دسمبر  1981  الی 8 می 1982  به موسسه ایسلندی ایرویز  و دان ایر به اجاره دادند که مبلغ 896427 دالر عاید بدست آمد.

در سال 1360  مجموعاً 69364 مسافر و 7572 تن اموال توسط  طیارات آریانا انتقال پذیرفته  است و از جانب  موسسه از مدرک قرضه  و تکتانهء طیاره دی سی 10  مجموعاً مبلغ (9837340 ) دالر پرداخته شده است عواید موسسات با مقایسه سال گذشته تقریباً 88.076  ملیون افغانی اضافه شد. مجموعهء عواید  در این سال به   326930  میلیون افغانی  در مقابل 1230886 میلیون افغانی سال گذشته بالا رفت. در طی همین سال عاید انتقال مسافرین پرواز های چارتر و مال التجاره بلند رفت و در حالیکه در عاید انتقال حجاج تقلیل به عمل آمده بود مصارف موسسه عموماً در سال 1360 بالغ به    146887  میلیون افغانی گردید. مصارف  ترمیم  خدمات  تخنیکی 79574  میلیون به مصرف  رسد که با مقایسه ء مصارف  سال گذشته  مبلغ  8578  میلیون افغانی  تقلیل به وجود آمده بود.

در جریان همین سال طیارات بوینگ برای ترمیمات اساسی  به کمپنی لفتانزا جرمنی  و  ایرو اینجینیرنگ  لمتد لندن فرستاده شد. هیئت رهبری به منظور کمک برای کار مندان شرکت تدابیر آتی را روی دست گرفت:

-         مبلغ 8.5 میلیون افغانی   به یک حساب  جدا گانه بانکی  غرض رویکار آمدن  به پروژه صحت مستخدمین انتقال داده شد.

-         مبلغ  1.64 میلیون افغانی به یک حساب  جداگانهء بانکی به خاطر تاسیس کوپراتیف  مستخدمین انتقال  داده شد.

-         برای تداوی کاگران و منسوبین که در اثنای اجرای وظیفه صدمه می بینند بیمهء کار تنظیم گردید.

-         همچنان در ظرف  همین مدت جهت کمپیوتری  ساختن دارایی های ثابت موسسه اقداماتی  رویدست گرفت شد.

-         در سال  1361  کشور های انگلستان ، فرانسه ، آلمان فدرال ،  ایتالیا ، جاپان  تحریم  اقتصادی    را با حکومت جمهوری  افغانستان اعلان و تصمیم  گرفتند تا پرواز های آریانا  را از تاریخ 1982.12.1   به کشورهای شان قطع نمایند، این تصمیم یک جانبه  به عملیات  پرواز های آریانا صدمه ء جدی وارد نمود و طیارهء بزرگ  دی سی 10 ضربه دیگری را متحمل گردید. مصارف شرکت آریانا  طی همین سال با پرداخت  قرضه طیاره دی سی 10 و تکتانهء آن بالا رفت و مصارف آن از مدرک قرضه های طویل المدت  1771587149  افغانی در حسابات مالی سنجش گردیده است همچنان  در جریان همین سال مبلغ 37500000  افغانی در حساب پیش بینی حوادث شامل گردیده است.

عایدات موسسه از مدرک دریافت کرایهء مسافر و کارگو وچارتر  تقلیل نمود  اما در پروازهای حجاج افزایش قابل ملاحظهء رونما و عاید عملیات  حج در این سال به 164997942 افغنی تثبیت گردید . در بیلانس  اخیر بنا بر  مصارف  زیاد و عاید کم شرکت مبلغ 256062578  افغانی ضرر وانمود گردید. که برخورد   کشور های غرب در رابطه به قطع پرواز های آریانا به لندن  فرانکفورت ، روم ، پاریس  ، عدم همکاری شرکت هوایی پان امریکن  و برگشتاندن بیزهای تخنیکی کشور های غرب در این ضرر رول مهم  بازی مینمود. علیرغم اینکه در حسابات سال 1361 شرکت ضرر قابل ملاحضه ء   رونما گردید و پروازهای طیارات آریانا  به لندن و فرانکفورت و دیگر کشور های اروپایی غربی صورت نپذیرفت اما از لابلای حسابات مالی بنا بر فعالیت های مستمر هیئت رهبری  و ابتکارات آنها چنین وانمود میگردد که موسسه در سال 1362 در مسیر پیشرفت قرار گرفت در این عرصه کمک های همجانبهء کشورهای اتحاد شوروی ، چکوسلواکیا که در قسمت تنظیم پرواز های لندن از طریق مسکو ، پراگ به اساس قرار داد تنظیم پروازهای چارتر بین پراگ و لندن توسط طیارات چکوسلواکی صورت گرفت قابل قدر است. همچنان مقامات هوانوردی هندوستان به پروازهای آریانا توسط طیاره دی سی ده به میدان های هوای کشور هندوستان اجازه پرواز دادند و مارکیت دوبی از نگاه مال التجاره رونق خوب کسب نمود.

هیئت رهبری موسسه موفق شد  که در صورت  ضرورت  احتمالی پرزه های فالتو ، تربیهء کادر های فنی و ترمیم طیارهء ضرورت خویشرا بدون مشکلات از پارتی دست دوم و سوم چاره سازی نمایند. کمپنی یوگوسلاویا  و فنلند حاضر گردیدند که در زمینه همکاری تخنیکی با آریانا مبذول دارند.

به ملاحضهء گزارش فعالیت عملیاتی و مالی طی سال 1362 واضح میگردد که موسسه علی ارغم روش   کشور های غربی و ایالات متحده امرکا توانست از طیارهء  بزرگ استفاده اعظمی نماید چنانچه عاید قابل ملاحظه را در انتقال مسافرین ، مال التجاره وعملیات حجاج بدست آورد.

مارکیت تجارتی دوبی از نگاه مال التجاره رونق بهتر حاصل نمود و انتقال مسافرین هندی از لندن به هندوستان توسط پرواز های طیاره دی سی ده ارتقاء پذیرفت و امیداواری حاصل گردید که علی الرغم قرض های بزرگ که دامنگیر موسسه است تحریم اقتصادی کشور های غربی و ترک وظیفهء عدهء از کارمندان شرکت متواند دوباره حالت بحرانی بدر آمده در مسیر انکشاف بعدی قرار گیرد. چنانچه در اخیر سال 1362 مفاد خالص بالغ بر (61287266) افغانی به دست آمد.

در سال 1363  طیارهء بزرگ دی سی ده به فعالیت خود به بازار آسیا و اروپا  ادامه داد و توانست اهمیت مارکیت دوبی را از نگاه انتقال مال التجاره  ارتقا بخشد همچنان از مارکیت دهلی   به کابل مقدار کافی مال التجاره را انتقال داد، طیاره در امر انتقال حجاج افغانی فعالانه سهم گرفت و از کشور های آسیاسی و اروپایی زمینهء مسافرت  مسافرین را با تسهیلات لازم فراهم نمود، اما متاسفانه طیاره در ماه سنبله همین سال هدف فیر راکت مخالفین دولت آنزمان در اثنای اجرای پرواز  از کندهار به کابل  قرار گرفت و زمانیکه طیاره آماده گی غرض فرود آمدن را به میدان هوایی کابل میگرفت راکت به انجن آن اصابت کرد و پیلوت طیاره کپتان ولی توانست بدون حادثه مسافرین را از وقوع حادثهء دلخراش نجات دهد. انجن طیاره به مصرف مبلغ (3868610) دالر و یک اندازه مصرف شرکت ترمیم و طیاره دوباره فعال گردید. با وقوع این حادثه  تشویش بانک مرکزی به مثابهء بانک تضمین کنندهء اضافه گردید و پیشنهاد فروش طیاره را طرح نمود ، با وجود مقاومت هیئت رهبری آریانا طیاره  دی سی ده  در اواخر سال 1363 به مبلغ 34 میلیون دالر معادل 84448 ملیون افغانی به فروش رسانیده شد . و شرکت آریانا با از دست دادن منبع بزرگ عایداتی خود در بیلانس اخیر سال با در نظر داشت فروش این طیاه و پرداخت قروض مبلغ (125019211) افغانی مفاد خالص به دست آورد.

اخیر سال 1363 و چهار ماه اول 1364 را شرکت در یک حالت رقت بار پشت سر گذاشت، عدم موجودیت ضرفیت کافی ، عدم همکاری موسسات غربی در قسمت ارسال پرزه جات و انجن  های طیاره بوینگ 727 سبب گردید تا شرکت در مارکیت بین المللی اعتبار خود را از دست بدهد ، زیرا هزاران تن مال التجاره در مارکیت های دوبی و دهلی باقی ماندند و طیارات بوینگ 727  از عهده انتقال مسافرین و اموال در سکتور های بین المللی بدر آمده نتوانست.

 از فعالیت سی سالهء شرکت آریانا چنین بر می آید که شرکت آریانا در طی سه دهه در مسیر پیشرفت و انکشاف قرار گرفت. طیارات پروانه دار به جت های عصری و مدرن تبدیل گردید. در کشور های آسیایی و اروپایی شهرت بین المللی کسب نمودو عضویت انجمن بین المللی ترانسپورت را کسب نمود. در بیشتر از 9 کشور و 11 شهر  آسیایی و اروپایی دفاتر نماینده گی افتتاح نمود. در عرصهء تعلیم و تربیهء عملهء پرواز کادر های فنی و مسلکی از خود جدیت و تلاش به خرج داد و توانست. کادر های عملیاتی ، تجارتی و حسابی را به استندرد بین المللی تربیه نماید.

خوانندهء محترم از لابلای تاریخ این موسسه میتواند درک نماید که شرکت در دههء  سوم الی سال 1357 به سرعت رشد نمود زیرا در بیلانس این سال ها افزایش قابل ملاحضه در مفاد رونما گردیده است  و طی این سالها هیئت رهبری با سیستم کار آشنایی همه جانبه حاصل نموده و توانستند شرکت را به جهت سالم و مثبت رهبری نمایند. خریداری بوینگ 727 و 720 به قیمت نازل از جملهء ابتکارات رهبری شرکت محسوب میگردد. اما در فعالیت سه دههء شرکت به خصوص سالهای اخیر اشتباهات جبران ناپذیری بروز نموده است شرکت آریانا در عرصهء خریداری طیارات جدید و راهیابی به مارکیت های بزرگ  همواره از عجله کار گرفته این امر عموماً سبب گردیده که وضع مالی شرکت را متاثر سازد ، زیرا تربیهء عمله پرواز و انجنیران ، میخانیکان ، بازار یابی ، تخنیک جدیدکه خود به قیمت گزاف خریداری گردید ، برای مدتی مصارف عملیاتی را خود به خود بلند میبرد ، فکر میشود که در قسمت خریداری دی سی ده هیئت رهبری از عجله کار گرفت و در این عرصه مطالعه دقیق از نگاه عملیاتی ، تخنیکی ، مالی و حسابی صورت نپذیرفت به طور مثال از نگاه عملیاتی و تخنیکی ، طول رنوی ، از فرود آمدن مطمئین این طیاره به میدان هوایی کابل باید به صورت همه جانبه مطالعه میگردید ، حفظ و مراقبت این طیاره بزرگ در بیز تخنیکی آریانا امکان پذیر نبود. زیرا آریانا بدون داشتن تجربهء کافی و شاپ های مجهز در هنگر  باید این واقعیت را درک میکرد که نخواهد توانست از عهدهء معاینات تخنیکی ، تبدیلی انجن ها  و دیگر عوارض بدر آید. از نگاه تجارتی باید به صورت دقیق مطالعه میگردید که آیا مارکیت های اروپایی اجازهء فرود آمدن این طیاره را در میدان های هوایی خود خواهد داد؟ ، زیرا بلند بردن ظرفیت خود به یک پیمانه وسیع حریفان را در مارکیت که با آرانا رقابت داشتند متوجه ساخت تا مقاومت نمایند. از نگاه مالی و حسابی شرکت جوان که تازه بر سر عاید آمده بود اما قاردر به خریداری چنیین تخنیک عصری و مدرن باظرفیت بزرگ نبود. گرفتن قرضه از بانک های ایالات متحده امریکا ، کانادا به یک پیمانه هنگفت  و با تکتانه اضافه از 20 فیصد را خالی از ریسک نمیتوان پنداشت.

خلاصه اینکه شرکت آریانا در قسمت خریداری این طیاره   مطالعات دقیق را انجام نداد و در نتیجه وضع مالی شرکت را عملیات این طیاره متاثر ساخت و از جانب دیگر بعد از فرود آمدن به میدان هوایی کابل تحت ضربات پیهم حوادث و اتفاقات قرار گرفت.

بهتر بود که شرکت در طی همین سال ها دست به خریداری طیارات بوینگ به ظرفیت کمی بیشتر اقدام مینمود. به طور مثال بوینگ 707 که از نگاه ظرفیت و انتقال اموال در پهلوی بوینگ 720 و دو طیاره 727  میتوانست از بازار های آسیا و اوروپا بهرهء خوبی به دست آورد و مطمئناً با خریداری طیاره های مستعمل و یا نیمه مستعمل  بوینگ 707 با قیمت نازل آریانا میتوانست بدون تکلیف به انکشاف خود ادامه دهد.

در سال 1357 شرکت پان امریکن با پیروی از ساسیت ایالات متحده امریکا علیه و همکاری خود را با شرکت آریانا قطع و دول غربی نیز با قطع نمودن همکاری های تخنیکی و پروازهای آریانا به مارکیت اروپا سیاست   ایالات متحده را دنبال نمودند در چنین اوضاع و احوال آریانا  طیارهء  مدرن و عصر دی سی ده را خریداری و به بهره برداری آن آغاز نمود، اما ضربات پی دی پی در همین مقطع زمانی متوجه این طیارهء بزرگ شرکت گردید.

عوامل فوق الذکر  در واقعیت امر سببب گردید که تشویش بانک مرکزی را به مثابهء تضمین کنندهء  پرداخت قروض و تکتانه با لا ببرد و مقامات دولت رانیز متوجه این امر سازد. روی این اساس بانک مرکزی غرض بیرون رفت از این معضله پیشنهاد فروش طیاره را طرح نمود .

گرچه در سالهای 1362 و 1363 هجری شمسی رهبری آریانا چنانچه متذکر گردیدیم از خود ابتکارات به خرچ دادند و توانستند طیاره را دوباره فعال و مفاد قابل قدری به دست آورند، همچنان در رابطه به ترمیمات اساسی ، تربیهء کادر های عملیاتی ، کمپنی های ترمیماتی با کشور های یوگوسلاویا و فنلند قرار داد عقد نمودند ، اما تلاش های هیئت رهبری و پلان دورنمای شان نتوانست قناعت بانک مرکزی و مقامات دولتی را فراهم آورد و روی این اساس طیارهء  بزرگ و مدرن دی سی ده که خو را از امواج پر تلاطم حوادث سالم بدر آورده بود و به منبع بزرگ عایداتی موسسه قد علم نمود،  در سال 1363 به مبلغ 34 میلیون دالر بفروش رسانیده شد.

 اگرچه با فروش طیاره دی سی ده  از نگاه مالی بعد از وضع استهلاک موسسه متضرر نگردید اما شرکت آریانا با از دست دادن منبع بزرگ عایداتی یا بزرگترین طیاره با ظرفیت کافی اعتماد خود را در مارکیت بین المللی از دست داده . زیرا هزاران تن مال التجاره در مارکیت های دوبی و هندوستان باقی مانده و تجار ملی مجبور گردیدندبا تحمیل خسارات هنگفت توسط دیگر موسسات هوایی انتقال دهند و از طرف دیگر دو طیاره بوینگ 727  آریانا قادر نگردید تا تمام اموال مسافرین را به وقت وزمان آن انتقال دهند و موازی با آن در سرطان 1364 یک طیاره بوینگ در جده در اثنای انتقال حجاج انجن خود را از دست داد.

صرف موجودیت یک طیاره بوینگ در همین سال ازنتوانست عهده انتقال مسافرین و مال التجاره بدر آیدو از طرف دیگر هرج و مرج و بی تفاوتی در بین کارمندان بروز نمود و بیم آن میرفت که موسسه از فعالیت باز ماند به این اساس شرکت آریانا وارد یک حالت بحرانی گردید و دولت تصمیم اتخاذ نمود که در اول اسد 1364 به خاطر رشد و انکشاف ترانسپورت هوایی موسسه واحد هوایی به نام تصدی باختر افغان الوتنه را روی کار آورد

بخش چارم بخش نهایی

فرستنده:عزیزالله  حبیبی

گرفته شده از سایت حدیقه تنویر

http://www.tanwer.com/Alem/investagative%20Journalism1.htm

شیوه نگارش گزارش تحقیقی

جمع آوری مطالب در قدم اول بنا گزارش تحقیقی ما را تشکیل میدهد. مرحله بعدی که شروع میشود عبارت از تنظیم  و نگارش گزارش تحقیقی ما میباشد. در بسیاری از مواقع این مرحله مرحله ی حساسی بنظر میرسد که بعضاً بخاطر پیچیدگی و اهمیت خاص موضوع این مرحله دشوار تر میگردد. بناً برای دست یابی به یک نتیجه ی درست و مطلوب که هدف نهای میباشد باید تنظیم مطالب به دقت صورت بگیرد.

مراحل تنظیم و نگارش مطالب در گزارش تحقیقی:

1-      تفکر و تعین چارچوب کلی گزارش

قبل از شروع به نگارش گزارش , باید با مروری بر تمامی اطلاعات جمع آوری شده اهداف از قبل تعیین شده را در ذهن مرور نماید و باید از خود سوال نماید که هدف از تهیه مواد چیست و مخاطب گزارش چه کسانی هستند؟ از این قبیل سوالات. بعداً قادر به تعیین چارچوب کلی گزارش خواهید بود البته که تعیین این چارچوب کلی و طول گزارش, بسته گی دارد به ویژه گی های مخاطبان و نوع نشریه.

2-      دسته بندی موضوعات

از این که تهیه یک گزارش تحقیقی معمولاً لازم دارد تا آمار و ارقام زیادی را جمع آوری شود بخاطری که از اثر زیادی و انبوه اطلاعات حین تنظیم و نگارش آن به مشکل یا سردرگمی مواجه نشوید باید ازهمان مرحله جمع آوری اطلاعاتی که از کارشناسان, مسوولان, مردم و غیره بدست می آید, هرکدام  آنها را به دو یا سه کتگوری یا دسته تقسیم نماید.

مانند دسته اول «اطلاعاتی که بسیار مهم اند و در گزارش باید از آنها استفاده کرد.» دسته دوم «مطالب مفیدی که برای جذابیت گزارش کمک میکند.» و دسته سوم «مطالبی که در تهیه سوال از مصاحبه شونده گان مورد توجه قرار گیرد.»

و در این مرحله با مرور مکمل اطلاعات مهم و مفید, میتوان جایگاه آنها را در گزارش تعیین کرد.

3- انتخاب سبک و زبان گزارش

          با استفاده از تجربه, خلاقیت و توانائیهای خود و با توجه به موضوع گزارش, و مخاطبین خود, سبک و زبانی را که در جذابیت گزارش بیافزاید انتخاب کنید. از سبکها و زبانهای نگارش گزارش سبکی توصیفی یا داستانی, زبان علمی و کلام عامیانه اند. انتخاب زبان و سبک مناسب برای بازگو کردن مطالب یکی از مراحل مهم در پیوند دادن مطالب و نگارش متن گزارش است. که گزارشگر باتوجه به مخاطبین خود آنرا انتخاب میکند.

البته یک نکته لازم به ذکر است که معمولاً در گزارشهای تحقیقی سبک تشریحی زیاد تر مورد استفاده قرار میگیرد که استفاده از این سبک و روش کمک بیشتری به درک مطلب میکند و خواننده میتواند با نتیجه گیری از هر بخش به سراغ بخش دیگری از گزارش برود.

انتخاب لید مناسب از جمله نکات مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد. از اینکه در گزارشهای خبری حوادث تازه و وقایع روز نوشته میشود و معمولاً گزارش خبری نظر به گزارشهای تحقیقی خواننده را  جلب و متوجه میکنند  بنابراین نویسنده های گزارش تحقیقی برای جلب توجه مخاطبان و کشاندن آنان به درون گزارش باید ازلیدهای جذاب و گیرایی استفاده کنند  که حس کنجکاوی مردم را برانگیزند, چشمگیر و جالب توجه باشند و بر ذهن مخاطبان در همان نگاه اول تأثیر بگذارند.

4- بازنگری یا مرور

            پس از تعیین چارچوب کلی گزارش, دسته بندی موضوعات, انتخاب بهترین مطالب جمع آوری شده و کنار هم قرار دادن آنها, لازم است یک بازنگری اساسی و کلی در گزارش صورت پذیرد و گزارشگر کار خود را با توجه به اهداف اولیه, ارزیابی کند.

            دراین مرحله با مطالعه متن اولیه که تهیه کرده اید, به این سوالات پاسخ دهید که آیا به هدفی که از تهیه گزارش در نظر داشتید دست یافته اید یا خیر؟ , آیا هنوز نکات مهمی در مورد گزارش وجود دارد که مبهم یا بی پاسخ باقی مانده باشد؟ , آیا نحوه نگارش تان از گزارش امکان انتقال پیام را به مخاطبین فراهم کرده است؟ , آیا متن گزارش به شکلی تنظیم شده است که عموم مخاطبان با اشتیاق و یا بدون احساس خستگی آن را تا انتها بخوانند؟ وغیره از این گونه سوالات میتواند شما را در رفع نقایص و نکات مبهمی که در گزارش تان وجود دارد کمک کند.

جمع آوری مطالب در قدم اول بنا گزارش تحقیقی ما را تشکیل میدهد. مرحله بعدی که شروع میشود عبارت از تنظیم  و نگارش گزارش تحقیقی ما میباشد. در بسیاری از مواقع این مرحله مرحله ی حساسی بنظر میرسد که بعضاً بخاطر پیچیدگی و اهمیت خاص موضوع این مرحله دشوار تر میگردد. بناً برای دست یابی به یک نتیجه ی درست و مطلوب که هدف نهای میباشد باید تنظیم مطالب به دقت صورت بگیرد.

مراحل تنظیم و نگارش مطالب در گزارش تحقیقی:

1-      تفکر و تعین چارچوب کلی گزارش

قبل از شروع به نگارش گزارش , باید با مروری بر تمامی اطلاعات جمع آوری شده اهداف از قبل تعیین شده را در ذهن مرور نماید و باید از خود سوال نماید که هدف از تهیه مواد چیست و مخاطب گزارش چه کسانی هستند؟ از این قبیل سوالات. بعداً قادر به تعیین چارچوب کلی گزارش خواهید بود البته که تعیین این چارچوب کلی و طول گزارش, بسته گی دارد به ویژه گی های مخاطبان و نوع نشریه.

2-      دسته بندی موضوعات

از این که تهیه یک گزارش تحقیقی معمولاً لازم دارد تا آمار و ارقام زیادی را جمع آوری شود بخاطری که از اثر زیادی و انبوه اطلاعات حین تنظیم و نگارش آن به مشکل یا سردرگمی مواجه نشوید باید ازهمان مرحله جمع آوری اطلاعاتی که از کارشناسان, مسوولان, مردم و غیره بدست می آید, هرکدام  آنها را به دو یا سه کتگوری یا دسته تقسیم نماید.

مانند دسته اول «اطلاعاتی که بسیار مهم اند و در گزارش باید از آنها استفاده کرد.» دسته دوم «مطالب مفیدی که برای جذابیت گزارش کمک میکند.» و دسته سوم «مطالبی که در تهیه سوال از مصاحبه شونده گان مورد توجه قرار گیرد.»

و در این مرحله با مرور مکمل اطلاعات مهم و مفید, میتوان جایگاه آنها را در گزارش تعیین کرد.

3- انتخاب سبک و زبان گزارش

          با استفاده از تجربه, خلاقیت و توانائیهای خود و با توجه به موضوع گزارش, و مخاطبین خود, سبک و زبانی را که در جذابیت گزارش بیافزاید انتخاب کنید. از سبکها و زبانهای نگارش گزارش سبکی توصیفی یا داستانی, زبان علمی و کلام عامیانه اند. انتخاب زبان و سبک مناسب برای بازگو کردن مطالب یکی از مراحل مهم در پیوند دادن مطالب و نگارش متن گزارش است. که گزارشگر باتوجه به مخاطبین خود آنرا انتخاب میکند.

البته یک نکته لازم به ذکر است که معمولاً در گزارشهای تحقیقی سبک تشریحی زیاد تر مورد استفاده قرار میگیرد که استفاده از این سبک و روش کمک بیشتری به درک مطلب میکند و خواننده میتواند با نتیجه گیری از هر بخش به سراغ بخش دیگری از گزارش برود.

انتخاب لید مناسب از جمله نکات مهمی است که باید مورد توجه قرار گیرد. از اینکه در گزارشهای خبری حوادث تازه و وقایع روز نوشته میشود و معمولاً گزارش خبری نظر به گزارشهای تحقیقی خواننده را  جلب و متوجه میکنند  بنابراین نویسنده های گزارش تحقیقی برای جلب توجه مخاطبان و کشاندن آنان به درون گزارش باید ازلیدهای جذاب و گیرایی استفاده کنند  که حس کنجکاوی مردم را برانگیزند, چشمگیر و جالب توجه باشند و بر ذهن مخاطبان در همان نگاه اول تأثیر بگذارند.

4- بازنگری یا مرور

            پس از تعیین چارچوب کلی گزارش, دسته بندی موضوعات, انتخاب بهترین مطالب جمع آوری شده و کنار هم قرار دادن آنها, لازم است یک بازنگری اساسی و کلی در گزارش صورت پذیرد و گزارشگر کار خود را با توجه به اهداف اولیه, ارزیابی کند.

            دراین مرحله با مطالعه متن اولیه که تهیه کرده اید, به این سوالات پاسخ دهید که آیا به هدفی که از تهیه گزارش در نظر داشتید دست یافته اید یا خیر؟ , آیا هنوز نکات مهمی در مورد گزارش وجود دارد که مبهم یا بی پاسخ باقی مانده باشد؟ , آیا نحوه نگارش تان از گزارش امکان انتقال پیام را به مخاطبین فراهم کرده است؟ , آیا متن گزارش به شکلی تنظیم شده است که عموم مخاطبان با اشتیاق و یا بدون احساس خستگی آن را تا انتها بخوانند؟ وغیره از این گونه سوالات میتواند شما را در رفع نقایص و نکات مبهمی که در گزارش تان وجود دارد کمک کند.

ادامه دارد. بخش سوم

فرستنده:عزیزالله  حبیبی

گرفته شده از سایت حدیقه تنویر

http://www.tanwer.com/Alem/investagative%20Journalism1.htm

مراحل تهیه گزارش تحقیقی

برای تهیه گزارش تحقیقی باید مراحلی ذیل طی گردد:

1:- انتخاب موضوع:

2:- مطالعه و بررسی های اولیه:

3:- گفتگو با مردم:

4:- گفتگو با کارشناسان:

5:- گفتگو با مسئولان

6:- استفاده از پرسشنامه و آمارگیری:

1.   انتخاب موضوع:

سوژه یا موضوع  گزارش های تحقیق میتواند بر اساس موضوعات مهم روز  و یا موضوعاتی را در بر گیرد که "خبرروز" نیست ، اما یک رسانه بنا بر سلیقه و گرایش های خود به آن ها توجه نشان میدهد.

موضوع گزارش های تحقیقی ، بسیاری از اوقات از فرایندهای جاری در جامعه و موضوعاتی که به طور روزمره ، مردم با آنها سر و کار داردند یا به زندگی آنها مربوط است انتخاب میشود.

انتخاب موضوع گزارش نیازمند شم یا بویایی  خبری گزارشگر و درک عمیق وی از وضعیت اجتماعی ،اقتصادی و ساسی است. گزارشگری که دارای شم قوی خبرنگاری است با بهره گیری از عوامل مختلف ، موضوعات مناسب را می یابد و آن ها را پرورش می دهد. حضور  مستمر در مجامع ، مراسم  و کوچه و بازار یکی از عوامل است که موضوعات مختلفی را در ذهن خبر نگار تیز هوش زنده می کند. بررسی بیانیه ها و اطلاعیه ها ، خواندن مطالب نشریات و روزنامه ها و مجلات  علمی  اقتصادی ، فرهنگی و هنری ، تماشای تلویزیون و شنیدن  برنامه های رادیویی راهنمای خوبی  برای یافتن سوژه های گزارش تحقیقی است.

در انتخاب موضوع گزارش تحقیقی ، توجه به تازگی و نو بودن موضوع اهمیت زیادی دارد و میتواند آثار بهتر و بیشتری در جامعه و مخاطبان بر جا بگذارد .علاوه برتازگی موضوع ، هنر و ابتکار و نوآوری گزارشگر در ارائه اطلاعات و به کارگیری شیوه های جذاب در نگارش مطلب میتواند مخاطبان را به سوی گزارش جذب کند و آنان را باگزارشگر همراه سازد.

2:- مطالعه و بررسی های اولیه:

            پس از انتخاب سوژه ، گزارشگر مطالعات و بررسی های اولیه خود را برای جمع آوری اطلاعات آغاز می کند. در این مرحله لازم است گزارشگر با مراجعه به کتابخانه، بانک اطلاعات، آرشیف و هرمنبع دیگری به جمع آوری اطلاعات مورد نیاز بپردازد. گزارشگر با این مطالعه به معلومات جدیدی دست میآبد که میتواند از آنها در گزارش خود استفاده کند و با تکیه بر این اطلاعات میتواند در مراحل بعدی تهیه گزارش و مراجعه به مردم و صاحبنظران با ذهنیتی روشن تر و دیدی همه جانبه تر، نکات جدیدی را که به آنها دست یافته است، دستمایه سوالات خود قرار دهد یا برای کسب اطلاعت بیشتر در مورد آنها به منابع دیگری مراجعه کند. طبعاً این امر به غنای بیشتر گزارش کمک خواهد کرد.

          علت کم محتوا بودن برخی از گزارش ها فقدان اطلاعات گزارشگر و تسلط اندک وی به موضوع است . هرقدر گزارشگر به جوانب موضوع  گزارش احاطه کمتری داشته باشد. از میزان جامعیت گزارش کاسته خواهد شد و به همان نسبت نیز از اقناع خوانندگان باز خواهد ماند.

3:- گفتگو با مردم:

          معمولاً یکی از ارکان هر گزارش جامع، بهره گیری از نظریات و  ایده های مرم است . گزاشگر برای تکمیل گزارش خود به مردمی که با موضوع مورد نظر ارتباط  دارند، مراجعه و دیدگاه آنان را کسب میکند.

          استفاده از دیدگاه های مردم کمک میکند تا گزارش ، جامع تر شود و تنوع بیشتری بیابد. مخاطبان گزارش از مشاهده و خواندن دیدگاه های شبیه به نظریات خود در گزارش علاقهء بیشتری به گزارش نشان خواهند داد و مطلب  آن را دنبال خواهند کرد . این امر سبب میشود تا گزارشگر شمار بیشتری از مردم را با خود همراه کند و ضمن جلب اعتماد آنان نسبت به اینکه گزارش، بی طرفانه تهیه شده  و نقطه نظر های مختلف را گرد آورده است ، پیام مورد نظر خود را به مخاطب انتقال دهد.

         تعداد مصاحبه ها و نقل قول ها از مصاحبه شونده گان برای درج در گزارش را به تناسب حجم و اندازه گزارش انتخاب کنید و تازگی و اهمیت موارد مطرح شده را مورد توجه قرار دهید.

باید به ساده گی و روشن بودن پرسش ها توجه کنید و از طرح مطالبی که درک و استنباط آن مشکل است و پاسخگویی مناسب به آن برای مصاحبه شونده گان مقدور نیست اجتناب کنید.

4:- گفتگو با کارشناسان:

          برای تهیهء اغلب و شاید تمامی گزارش های تحقیقی لازم است گزارشگر در گفتگو با کارشناسان و متخصصان ، نظریات آنان را کسب و در گزارش درج کند.

گزارشی که نظریات تخصصی کارشناسان را در خود داشته باشد از غنا و محتوا برخوردار خواهد بود و در شکافتن زوایای پنهان و جوانب مختلف موضوع توفیق خواهد یافت. در گفتگو با کارشنان باید توجه داشت که ارائه نظریات مختلف، گزارش را جذاب تر و گیراتر میکند. اختلاف نظرهای احتمالی میان دیدگاه های کارشناسانه و رویارویی اندیشه های متفاوت، یکی از نقاط قوت گزارش محسوب میشود.

اگر صرفاً در پی انتشار ایدهء کارشاناسانه باشید که بانظریات سلیقه های آنان همخوانی بیشتری دارید، در حقیقت به صورت غیر مستقیم به عنوان متکلم وعده عمل کرده اید و این کار به مفهوم زیر پانهادن یکی از اصول خبرنگاری است.

اعمال چنین روشی مطلب را به یک مقاله تبدیل خواهد کرد و انتظار خوانندگان برای مطالعه یک گزارش خواندنی همراه با دیدگاه های  گوناگون را برآورده نمی کند.

البته گزارشگر در مرحله تنظیم گزارش میتواند یک نظر و دیدگاه را برجسته تر ساز و  به سوی نتیجه گیری دلخواه هدایت کند. اما  این امر به مفهوم آن نیست که از ارایه نظریات و دیدگاه های سایر صاحبنظران پرهیز شود.

5:- گفتگو با مسوولان:

پس از جمع آوری اطلاعات از طریق منابع مختلف و از جمله گفتگو  با مردم و کارشناسان، همیشه لازم است گزارشگر برای غنا بخشیدن به گزارش و همه جانبه ترکردن آن، با کسانی که در مورد موضوع مورد بحث در گزارش، مسوولیتی دارند، مصاحبه کند و نظریات آنان را در زمینه مطالبی که به آنان مربوط میشود کسب کند.

این کار در مورد اغلب موضوعات، اعم از مسائل اجتماعی، اقتصادی، سیاسی  و فرهنگی ضروری است و به جامعیت گزارش کمک خواهد کرد.

باید در گفتگو با مسوولان  به نکات حرفه ای و پیچیده گی های که این کار در بردارد توجه کنید . دقت نظر در مصاحبه با  مردم و کارشناسان ضروری است و هرگزارشگر باید مصاحبه گری چیره دست و توانا باشد تا بتواند  اطلاعات مورد نظر از مصاحبه شوندگان که احیاناً شماری از آنان افراد بی میل به گفتگوهای خبری خواهند بود کسب کند.

درمصاحبه با مسوولان، معمولاً کسب اطلاعات تازه یا پاسخگویی به عناصری مانند چرایی و چگونگی رویداد  یا فرایند بیش از سایر نکات است و از همین رو این مصاحبه ها میتواند گاه با عکس  العمل های خاص یا منفی مواجه شود. بنابر این تسلط مصاحبه گر بر فضای مصاحبه و کنترل و هدایت آن به سوی هدف دلخواه نقش اساسی را در ثمربخشیده شدن گفتگو دارد.

جلب اعتماد مصاحبه شونده  و ایجاد  آرامش  خاطر در وی اقدامات اولیه ای است که باید در پی تحقق آن باشید و اجازه ندهید  تا تشویش خاطر و نگرانی از نتایج مصاحبه و چگونگی باز تاب  آن به ایجاد عکس العمل منفی در مصاحبه شونده  بیانجامد.

ضروری است ابتدا  موضوع گزارش و اهداف آن را برای مصاحبه شونده بازگو کنید و پس از ایجاد فضایی اطمینان بخش، ابتدا سوالات کلی و سپس پرسش های دقیق تر و احیاناً حساس تر خود را مطرح کنید.

در صورتی که مصاحبه شونده از پاسخگویی به سوالی امتناع کرد یا پس از طرح یک پرسش بحث انگیز، در برابرتان موضعی منفی گرفت، تلاش کنید فضا را آرام و او را به پاسخگویی ترغیب کنید، این کار می تواند با ذکر جملاتی نظیر این که (علت طرح این سوال  وجود شایعاتی در میان مردم است و پاسخ شما این ابهامات را برطرف خواهد کرد)، هرگونه برداشت منفی را از ذهن مصاحبه شونده  برطرف کند.

مصاحبه با مسوولان در حقیقت امکان ارتباط مردم را با آنان فراهم میکند و این نکته ای است که گزارشگر باید تلاش کند تا با تفهیم آن به مصاحبه شوندگان آنان را به پاسخگویی تشویق نماید.

در یک گزارش جامع هم مردم جایگاهی برای طرح دیدگاه های خود می یابند و هم مسوولان با درک روشن تر از دیدگاه ها   و نقطه نظر های مردم، امکان پاسخگویی، و ارائه اطلاعات جدید را به دست می آورند.

6:- استفاده از پرسشنامه و آمارگیری:

در برخی از گزارش های تحقیقی، استفاده از نظر سنجی و آمارگیری میدانی، عمق بیشتری به گزارش میبخشد. تحلیل آمار و استنتاج حاصل از آن، دیدگاه  روشنی را فراروی مخاطب میگشاید و امکان تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری بهتر را در اختیاروی قرار میدهد. همچنین به گزارشگر کمک میکند تا با بهره گیری از آمار، استنادهایی مشخص تر برای تفهیم نکات مورد نظر به مخاطبان در اختیار داشته باشد.

آگاهی از این که مردم به چه فکر میکنند یا این که در بارهء یک موضوع روز چه نظری داردند، یکی از حوزه های اصلی در تحیقات پیمایشی است که میتواند در سازمانهای خبری استفاده وسیعی داشته باشد, به این ترتیب که اطلاع از افکار عمومی نه تنها میتواند زمینه ای را برای اطلاع رسانی صحیح از موضعگیری های جامعه  نسبت به مسایل مختلف فراهم  نماید بلکه میتواند دستمایهء برای پرمحتوا شدن گزارش در زمینه های مختلف از قبیل مسایل سیاسی، فرهنگی و اجتماعی باشد.

 در هر تحقیق پیمایشی مرتبط با مسایل خبری علاوه بر آنکه تحقیق مورد نظر باید منطبق با اصول یک فعالیت پژوهشی باشد, لازم است عامل «زمان» را نیز به عنوان یک اصل در صدر توجه قرارداد.

چراکه در بسیاری موارد باگذشت زمان, یک موضوع در افکار عمومی جای خود را به موضوعی دیگر میدهد و در صورتی که نسبت به این فرصت بی توجهی شود, ممکن است نتایج مطلوبی از تحقیق پیمایشی حاصل نشود.  

نکات مهم در تحقیقات پیمایشی عبارتند از:

تدوین طرح تحقیق

تعیین مجموعهء آماری

نمونه گیری

انتخاب شکل مناسب برای پرسش ها

تدوین طرح تحقیق

          تحقیقات پیمایشی مانند هر فعالیت پژوهشی باید دارای طرح تحقیقی باشد که موضوع, اهمیت, ضرورت واهداف تحقیق را بیان نماید.

تعیین مجموعهء آماری

            یکی از اقدامات اساسی در هر تحقیق پیمایشی مجموعهء آماری است. این مجموعه براساس اهداف تحقیق تعیین میشود و از موضوعی به موضوع دیگر ممکن است تغییر کند.

نمونه گیری:

            از آنجا که حجم یا اندازه اکثر مجموعه های مورد نظر در تحقیقات بزرگ است, بنابر این اندازه گیری ویژگی های مورد نظر پژوهش در تک تک افراد آن جامعه غیر ممکن است. از این رو ضروری است با روشهای مناسب از آن جامعه آماری نمونه گیری شود. آنچه که دراین بین باید مورد توجه قرار گیرد آن است که نمونه آماری باید معرف جامعه آماری باشد یعنی دارای همان ویژگی باشد. دستیابی به این مهم نیز جز با انتخاب نمونه های بزرگ امکان پذیر نیست. زیرا به رغم آنکه در استفاده از نمونه ها همواره احتمال اشتباه وجود دارد اما هر اندازه که حجم نمونه کوچکتر باشد خطای نمونه گیری بزرگتر است و هراندازه که حجم نمونه بزرگتر باشد خطای نمونه گیری کمتر است.

برای تعیین حجم دقیق نمونه باید از روش های آماری مناسب استفاده شود.

انتخاب شکل مناسب برای سوالات:

تحقیقات پیمایشی را می توان به سه شکل پستی, حضوری و تیلفونی انجام شود. انتخاب هریک از این روشها باید با توجه به اهداف تحقیق و ویژگی های جامعه نمونه نظیر سن, جنس, شغل و تحصیلات باشد.

در طرح سوالات باید به چند نکته اساسی توجه داشت: پرسش ها کاملاً واضح باشد, از سوالات چند گزینه ای  پرهیز شود سوالات ترتیب منطقی داشته باشد. و امثال این نکات تا پروسه آمارگیری را حین ارائه جواب از طرف مقابل، مواجه به مشکل نسازد.

برای ارایه نتایج نظر سنجی باید که ابتدا تحقیق را بصورت خلاصه اما مکمل ارائه کرد بعداً بخاطر درک درست و سریع آن میتوان از نمودار ها و جداول استفاده نمود.

 ادامه دارد.

بخش دوم

فرستنده:عزیزالله  حبیبی

گرفته شده از سایت حدیقه تنویر

http://www.tanwer.com/Alem/investagative%20Journalism1.htm

بنام خداوند عالم

ژورنالیزم تحقیقی

Invstagative Journalism  

تحقیق یا جستجو (investigation ) همیشه متوجه مغز های متفکر و وجدان عمومی و جوامع بشری بود است و به خصوص دگرگونیهای جدید در عرصهء تحولات اجتماعی و از آنجمله در عرصهء روزنامه نگاری در ژورنالیزم  غرب آغاز گردیده و مراحل مختلفی را پیموده است.

در اواخر دهه 1960 میلادی در امریکا و سایر ممالک غربی خبرنگاری  انتقاد گرا به وجود آمد و در  سالهای 1970 – 1980 همزمان با گسترش خواست های کشور های جهان سوم برای برابری ارتباطات  و تعادل اطلاعات که در قالب مباحثات بین المللی و فعالیت های ارتباطی سازمان آموزشی ، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) و جنبش ممالک غیر متعهد دنبال گردیده است، شیوهء جستجگری از سوی خبرنگاران و متخصصان ارتباطی آسیاسی ، افریقایی ، و امریکای لاتین برای دستیابی طریقه های جدید و مستقل خبرنگاری برای جهان سوم به وجود آمد.

با شناخت تحولات تازهء  خبرنگاری معاصر غرب و کوشش های جدید کشور های در حال توسعه  برای ایجاد نمونه ها و ارزش ها و معیار های  مستقل از روزنامه نگاری طرف توجه قرار گرفت.

خبرنگاری معاصر غرب با وجود تاکید بر ارزش های مثبت دموکراسی آزادی گرا مانند آزادی مطبوعات و استناد به اصول مهم حرفه ای چون عینی گرایی ، بی طرفی و استقلال  در عمل به سبب شرایط فرهنگی حاکم بر این جوامع  از نوعی  برتری قوم مدارانه تبعیت می کند. به همین لحاظ خبرنگاران اروپایی و امریکایی  معمولاً به هنگام تهیه و انتخاب  اخبار و گزارش های جهانی تحت تاثیر پرورش خانواده گی ، شیوه ها ی آموزشی و ارزش های عمومی ، فرهنگی اکتسابی به طور ناخود آگاه حالت بی طرفی  و بیغرضی مورد ادعا را از دست می دهند و در ارائه و ارزیابی رویداد ها و مسایل جوامع دیگر به خود برتر بینی کشیده میشوند.

در سال 1966 در مجمع عمومی ملل متحد موارد ذیل به عنوان محدویت ها  یا جرایم مطبوعاتی در نظر گرفته شد.

1.      مطالبی  که استقلال و حاکمیت ملی و تمامیت ارضی و نظم و امنیت عمومی کشور را تهدید نماید.

2.      مطالبی که به سلامت و آسایش جامعه لطمه بزند.

3.      مطالبی که به اخلاق حسنه و عفت عمومی خدشه وارد نماید.

4.      مطالبی که به حیثیت و حرمت فردی و زندگی خصوصی افراد آسیب رساند.

هربرت شیلر استاد پوهنتون  کالیفرنیای امریکا این مطالب را چون افسانه  و اسطوره بیان میکند.

1.      آزادی فردی و انتخاب شخصی: بیشتر به نفع سرمایه داران است و مالکیت خصوصی را گسترش میدهد.

2.      بی طرفی: فریب مخاطبان است، زیرا بر اساس منافع طبقاتی بیطرفی وجودندارد.

3.      تغییر ناپذیری طبعیت انسانی: علت خشونت ها را ناشی از شرایط اقتصادی  و مربوط به محرومیت های مادی و معنوی میداند.

4.      فقدان تعارض های اجتماعی: تضاد های ملی و بین المللی به وسیلهء وسایل اطلاعات همگانی   سرپوش گذاری میشود.

5.      تعدد وسایل اطلاعات همگانی: تمام  وسایل منافع یکسان دارند و در انحصار عده معدودی اند.

 مطالب فوق باعث

الف: پراگنده ساختن اطلاعات در لابلای اعلانات.

ب : سرعت اطلاعات که ضد دقت میباشد.

میشود.

که این روش ها ژورنالیزم را از شکل تحقیقی و پژوهشی  به سطحی نگری وعجله نزول میدهد و به کالای تجارتی مبدل میسازد و با عث ثبات نظام سرمایه داری می گردد.

در برابر خبرنگاری عینی و اخبار پر شتاب در سال 1922 میلادی در هفته نامهء  تایم چاپ لندن خبرنگاری تشریحی به میآن آمد تا نیاز های گیرنده گان را به صورت کلی مرفوع سازد.

بعد از ضرورت توضیح و تشریح  مسایل اقتصادی ، ساسی و ا جتماعی نیاز به ژونالیزم عمیق تر  و بحث انگیز تر به میآن آمد که باعث به وجود آمدن ژورنالیزم عمقی و بعداً ژورنالیزم تحقیقی در سالهای 1970 به اثر موفقیت های خارق العاده و کوشش تحقیقی ، پیگیر و خستگی ناپذیر ( کارل برنشتاین) و (باب وود وارد)                Carl Benstein and Bob Wood Ward خبرنگاران روزنامهء واشنگتن پوست در افشای ماجرای افتضاح آمیز  واتر گیت  که به استعفای ریچارد نکسن رئیس جمهور وقت ایالات متحده امریکا منجر شد نوع روزنامه نگاری یا خبرنگاری دیگری معروف به خبرنگاری تحقیقی Investigative Journalism در امریکا شد.

این نوع خبرنگاری به انواع تشریحی و عمقی شباهت زیاد دارد اما این نوع ژورنالزم بیشتر به مسایل مبرم سیاسی به کار گرفته شده است . خبرنگاران در این نوع فعالیت ژونالیستی به عمق مطالب می روند و پرده از روی اخبار مخفی برمیدارند.

پس از ماجرای واترگیت امریکایی ها در این زمینه کارهای دیگری را براه انداختند که مهمتری این فعالیت ها افشای اقدامات غیر قانونی آژانس اطلاعات امریکا ( سیاه"CIA" ) در سال 1975 و افشای روابط غیر اخلاقی  برخی از اعضای کنگره امریکا و روسای جمهور پیشین ایلات متحده امریکا در سال 1976 بود.

در این میآن بر اثر استقبال افکار عموم از خبرنگاری تحقیقی  عده ی از خبرنگاران وسایل ارتباط جمعی امریکا به منظور کمک به پیشرفت  آن د ر1975 سازمان حرفه یی موسوم به خبرنگاران و دبیران تحقیق گرا ) (IRE

 Investigative Reporters and Editors   راتاسیس کردند.

این  سازمان یک سال بعد کتاب رهنمای ویژه حاوی اسامی خبرنگارن تحقیق گرای مجرب  را منتشر ساخت که در آن اصول کلی فعالیت حرفه یی خبرنگاران مذکور یاد آوری شده بود و در زمینه اعتماد و عمل  صحت اطلاعات آگاهی وسیع  آنان به منابع و مأخذ کسب اخبار مورد تاکید قرار گرفته بود.

 بعد از این خبرنگاری تحقیقی  کم کم رو به پیشرفت گذاشت ، شیوه های دیگر به انتقاد گرفته شد و روش های سنتی و قرار دادی آهسته آهسته جای خود را به این نوع ژورنالیزم خالی کرد  که در دو دههء اخیر این نوع عنعنوی جایگاه خود را دریافت و توجه دارند گان وسایل ارتباط جمعی را بر مبنای توجه و جلب افکار عمومی معطوف ساخت.

گزارش تحقیقی

هدف از تهیه گزارش تحقیقی ورود به لایه های موضوع و نگاهی عمیق به ابعاد مختلف آن است . در این  نوع گزارش ، خبرنگار در صدد نشان دادن ابعاد و جوانب موضوع بر اساس گرد آوری های مستند ، یافته های علمی و نظریات کارشناسانه میباشد.

پس از انتخاب موضوع، گزارش گر تحقیقات خود را متناسب با اهمیت ، دامنه و گستره ای که مورد نظر رسانه است، آغاز میکند.

در گزارش های تحقیقی ، عامل محدود کننده ای چون زمان ، کمتر از گزارش خبری ، خود  را بر گزارش گر تحمیل می کند و بنا بر این گزارشگر فرصت بیشتری برای جمع آوری اطلاعات و تدوین مطالب دارد.

هنر گزارشگر در تهیهء گزارش تحقیقی آن است که بتواند با بهره گیری از هر منبع و امکانی از لایه های سطحی خبر یا فرایند مورد نظر به لایه های عمقی آن نفوذ کند و همچون تاباندن نورافکنی که مناظر و اشیاء مستور شده در تاریکی را آشکار در معرض دید قرار میدهد، زوایای تاریک و پنهان موضوع را روشن سازد.

گزارش تحقیقی گاه شامل موضوعاتی پیچیده و منحصر به فرد میشود و آنچه را که از دید جامعه  و عموم مردم پنهان است آشکار میکند.

در گزارش تحقیقی سعی گزارشگران آن است که انگیزه ها، علل و عوامل یک واقعه را کشف کنند و در این راه از تحقیقات کتابخانه ای، دیدگاه های کارشناسانهء  مختلف, افکار سنجی و جمع آوری و تحلیل آماری کمک گیرد.

برخی گزارش های تحقیقی میتواند منعکس کنندهء حقایق و واقعیت های باشد که اطلاع از آن برای عموم مردم مفید و  ارزشمند است و برخی گزارش های تحقیقی تخصصی میتواند اطلاعاتی سودمند در اختیار کارشناسان قرار دهد.

گزارشگران میتوانند با انتخاب دقیق موضوعات مهم و تهیهء گزارش های تحقیقی جامع  آن موضوعات را به مسألهء روز و مورد توجه عموم مردم  تبدیل کنند. تشریح عالمانه و منطقی مشکلات ، پرده  برداشتن از حقایق مکتوم و ناگفته و ایجاد حساسیت در مورد مخاطرات و تهدید ها امکان دارد فضایی جدید در جامعه پدید آورد و موضوعاتی نو و نکاتی تازه را فرا روی مردم و مدیران جامعه قرار دهد.

بعضاً برای گزارش تحقیقی از کلمه ( (Enqueteکه یک کلمه فرانسوی است و معنی تحقیق, پرسش, و بازجوی را میدهد استفاده میشود. اصطلاح انگلیسی برای این نوع گزارش ها (Inquiry) به معنای تحقیق یا Investigation به معنای تحقیق و رسیدگی و وارسی کردن است. در گزارش های که (Investigative ) خوانده میشود ، گزارشگر با بررسی و تحقیقات گسترده سعی می کند اسراری را آشکار کند که فرد یا افرادی قصد ممانعت از انتشار آن را دارند. یکی از معروف ترین  این نوع گزارش ها ، گزارش موسوم به واترگیت بود که خبرنگاران روزنامه آمریکای (( واشنگتن پوست)) با قریب به دوسال بررسی و پیگیری و تحقیق ، پرده از اقدامات خلاف قانون ریچارد نکسون رئیس جمهوری آمریکا در جریان مبارزات انتخاباتی برداشتند و وی را مجبور به استعفا کردند.

تهیهء این گزارش ها مخاطرات و زحمات زیادی را در بردارد و ممکن است ، ماه ها یا سال ها به طول انجامد و مستلزم قدرت و توانایی های ویژهء  گزارشگر در کسب اطلاعات و اخبار از منابع گوناگون است. در عین حال گزارشگر باید تیز بینی ، شم خبری ، تیز هوشی و حوصلهء لازم برای بهره برداری از سرنخ ها واطلاعات مختلف و تحلیل یافته ها برای دستیابی به نتایج را داشته باشد.

در گزارش تحقیقی ارائهء یک نتیجه گیری روشن و دقیق بسیار مهم  و در حقیقت مهم ترین وجه کار است باید تلاش کنید مطلب را به شکلی تنظیم و ارائه کنید که یک جمع بندی دقیق و کامل همراه  با تصویری جامع از موضوع به مخاطب عرضه شود. البته پرهیز از پیشداوری و پرهیز از اظهار نظر  خود را همواره مورد توجه قرار دهید. گزارش تحقیقی در صورتی اثر گذار خواهد بود که با اعداد و ارقام و اطلاعات موثق، مخاطب را به یک نتیجه گیری روشن رهنمون سازد. تلاش گزارشگر برای انتقال دیدگاه های خود بدون ارائهء  اسناد لازم ، از ارزش و اعتبار گزارش تحقیقی می کاهد.

            گزارش های تحقیقی را میتوان به دونوع "ساده " و "مرکب" تقسیم کرد. آندسته از گزارش های تحقیقی را که عناصر اصلی گزارش تحقیقی همچون اطلاعات اولیه ،آمار ، ارقام و مستندات لازم و نیز دیدگاه های کارشناسی در مورد یک موضوع را در حدی دارد که برای عموم مردم قابل استفاده باشد و معمولاً برای انتشار در روزنامه  ها  و مطبوعات غیر تخصصی تهیه میشود ، آنرا گزارش تحقیقی ساده مینامند.

در گزارش های تحقیقی مرکب ، علاوه بر این نوع اطلاعات ، از نظرسنجی و تحلیل های آماری ، و جمع آوری گسترده  اسناد ، مدارک ، یافته های گوناگون و تحقیقات جامع کتابخانه ای و کارشناسی بهره گرفته میشود . این گونه گزارش ها عمدتاً در نشریات تخصصی و برای کارشناسان و علاقه مندان به موضوع تهیه میشود.

ادامه دارد بخش اول

فرستنده:عزیزالله  حبیبی

گرفته شده از سایت حدیقه تنویر

با این لینک شما میتوانید در مطلب را بدست بیاورید.

http://www.tanwer.com/Alem/akhlaq%20khabr%20nagr2.htm

کیفیت صداو چگونگی بیان ما نمایشگر میزان شناخت ما از زبان  وتسلط مابر موضوع کلام، ومهمتر از اینها، جلوه ای ازشخصیت ماست.

اگر آنچه را که در اعماق روحمان نهفته داریم وآنچه را در زنده گی می بینیم و احساس میکنیم .بتوانیم همانگونه ماهیت آنها را بیان کنیم ویا واقعیت پدیدهارا آنطوریکه است برملا ساخته ونشان بدهیم ،ما را گوبنده ، نویسنده ،ممثل ویا گاهی رمزگر وزمانی رمزکش نامند،در واقعیت شمار کسانیکه دارای این موهبت وتوانایی هستند ، اندک ازبسیاری بوده وطبیعی است که ازهمه مردم نمیتوان انتظار داشت که گوینده ای بر گزیده ویا نویسنده ای چیره دست بار آیند

چنانچه

گوینده گی هنر گویش و خوانش ،توام با اساسات ،هنری و آواز زیباو گیرا بوده وگوینده باید این هنریا فن را به خوبی بداند واز اساسات و اصول فنی وهنری آن ،آگاهی عام وتام داشته باشد . چه گوینده حلقه وصل کتله های انسانی میباشد ،آنچه از همه در مورد هنر گوینده گی قا بل غورودقت است گویند ه گی در تلویزیون است که هر کدام این وسا یل جمعی ریزه کاری های هنری و فنی گوینده گی ویژه ای را داراست که گوینده آگاه با استعداد با مراعات آن میتواند این حلقه وصل افهام و تفهیم انتقال پیام را بصورت هنری وفنی با بیننده گان تامین نماید. بهمین منظور،

        همه تلاشهای علمی وفکری وآثار هنری وادبی به نوعی نمایانگر دغدغه رسیدن به حقیقت است . به سخن ارسطو ، حقیقت را میتوان به یاری همدیگر جستجو کرد .  گفتگو میتواند یکی ازراه های رسیدن ،جستجو کردن ، به کاربردن وابلاغ کردن وگفتن وبرملا کردن حقیقت گردد .

       همچنان ، در صورت جریان یافتن گفتگو در جامعه ، آزادی به صورت یک نهاد مستقر شده ،امکان بیان عقاید گوناگون فراهم میگردد.

      تلویزیون منحیث رسانه یی که میتوان گفت بی نظیر وبی رقیب ودو حس از حواس ماراهمزمان متوجه میسازد ،جایگاه خوبی برای ارایه ،نما یش به کارگیری وبه راه اندازی حقیقت است ،هم از راه گفتگو ، هم از طریق را ه تصویری .

    به صفحه تلویزیون چهار گونه موجودات قابل نمایش اند: انسان ، حیوان ،گیاه وجماد. محوری ترین این چهار مقوله برای تلویزیون ،انسان یا انسانهاست که در حال سخن گفتن مشاهده میشوند.

گفتگو در تلویزیون شامل مصاحبه ،مناظره ،میزگرد ، تبصره ، سخنرانی یا مونولوگ وصحبت های شفاهی مردم میباشد . در تلویزیون برنامه هایی که کاملا تصویری باشد ویا کاملا شامل سخنرانی وگفتگوهای طولانی باشد ،از تحمل وحوصله مندی بیننده به دور است .مگر این که موضوع گفتگو خیلی ها حیاتی  و مهم باشد.

   زیرکی ،کاردانی وحرفوی بودن گوینده تلویزیون در این نهفته است که وی با دانایی ودقت کاربرد صدا وتصویر وآمیزش هر دو رابا هم آمیخته و تجربه کرده باشد .هماهنگی صدا وتصویر ،با عث جذابیت برنامه های تلویزیون میگردد  صدا باید تصویر را تکمیل ویا شرح دهد .صدا بییننده را به دنبال تصویر رهنمایی نماید . کلمات باید تابع تصویر بوده ،نباید جداگانه عمل نماید وبا تصویر در تنا قض قرار گیرد . درین زمینه،

 برنامه های تلویریون آمیزه یی از صدا ، سخن وتصویر است.هیچ یک را نمیتوان حذف کم ویا اضافه کرد استعداد وچابکی گوینده برنامه با خلا قیت وکاردانی نویسنده متن توانانی را به میان می آورد که برنا مه زیاد پرحرف نشود ویا کاملا تصویری نگردد .کاملا تصاویر را رهنمایی کند و تصاویر روشنگر صحبتها باشد.

    آنچه که باید بیش از همه بر ان تاکید کرد ، استفاده خلاق ازگفتا ر است. در تلویزیون نسبت به سینما ضرورت سخن بیشتر است ،باید به ترتیب هنرمندانه ان اهمیت دادوکوشید .

زبان تلویزیون زبان صحنه های متحرک وزنده وترکیب  هنرمندانه کلام با تصویر است .این زبان شاید ،برانگیزه ترین ،فشرده ترین ووحدت همه زبانهایی باشد که توسط انسان تابه حال ایجاد شده است .

در تلویزیون ظاهر شدن به قیافه تصنعی تاثیرات منفی دارد .گورگی گفته است : (( برای بک هنرمند لازم است که اشخاص را غافلگیر کند و نگذارد برای یک فوتوی مقبول قیافه بگیرند.))  درتلویزیون

گوینده شدن یک مطلب است و گوینده بودن مطلبی دیگر.  شما ممکن است به کمک یک دوست بانفوذ و یا به سبب داشتن چهره دلچسپ و...  به عنوان گوینده به رادیو یا تلویزیون راه یابید اما آیا به کمک بخت یا به یاری یک دوست با نفوذ می توانید حقیقتاً گوینده باشید؟

گوینده شدن نخستین گام از راه بی انتهای گوینده بودن است .

گوینده یی که جلو میکروفون می نشیند باید (گوینده ) باشد نه اینکه بعداً گوینده شود.

کسی که به جای حرف زدن ناله می کند یا دندانهایش را از روی هم برنمی  دارد، به کمک هیچ عاملی نمی تواند یکشبه گوینده،  به معنای واقعی کلمه بشود.

و اما: برای گوینده بودن در تلویزیون، در نخستین گام چهار خصلت اساسی  جایگاه خاص را دارا ست :

۱. عشق

سردفتر عالم معانی عشق است.

ای آنکه نداری خبر از عالم عشق.

برای رسیدن به مطلب و مقصود، بهترین انگیزه و بهترین وسیله و بهانه ، عشق است.

عشق شب شما را به صبح پیوند میزند، بی آنکه احساس کسالت کنید. عشق درفرسنگها شما را می دواند، بی آنکه اندکی خستگی در وجود شما راه یابد .

عشق همان است که صوفی را به صافی و صوفی را به دیداری معبود نایل می گرداند.

عشق همان است که از میان سالهای سده ها و از میان هزاران هزار کس هنرمندی را برمی کشد و نامش را با زر ، یا الماس ، بانور ، یا عشق برتاج تاریخ می نشاند؛

عشق آفریننده زیبایی است؛ عشق دستمایه فدا کاری  است؛

برای دسیابی به هر پیروزی، عشق همراه و هم راه عاشق است.

عشق فردوسی می سازد؛ عشق ارسطو و افلاطون می سازد.

عشق آدمیزاد را به اوج انسانیت می سازد. و آن زمان که عاشق براین خاکدان نیست، عشق او برجاست، زیبا، شرین و گویا، به قول مولانا:

هر چه گویم عشق را شرح و بیان

چون به عشق آیم خجل باشم از آن

 شما برای دستیابی به هر آرزویی باید عاشقانه تلاش کنید. اگر می خواهید گوینده باشید – نه اینکه فقط گوینده گی کنید- باید عاشق این هنر ، یا این فن باشید. عاشق باشید همه دشواریها آسان و همه راهها هموار میشود.

۲. تصمیم و عمل:

عامل تحرک غیر از خود تحرک است. عشق عامل خوبی برای تحرک است، آنکه عاشق است و از جانمی جنبد از جان عاشق نیست. شاعری است که دهها شعر ناسروده دارد.  نویسنده یی است که بسیار افسانه های نا نوشته دارد. نقاشی است که پیکره های زیبایش را فقط در عالم خیال برای خود می کشد.

شما اگر تصور میکنید که عاشق هنر گوینده گی یا  فن گوینده گی هستید، ولی ترجیح می

 دهید مثلاً; به معامله فروش موتر بپردازید که عاید خوبی دارد، با خواست خود رقیب خوبتر

 را ترجیح داده اید. پس عاشق صادق نیستید.

پول می تواند وسیلهء در سر راه شما در راه رسیدن به معشوقه شود. مقام هم همینطور. سایر

 وسایل مادی نیز به همین ترتیب. اگر مرد میدان هستید ، باید پاکباز باشید. در این کشور فقیر

 کار گوینده عاید چندانی ندارد. مثل: هر هنر دیگری.

متاع عشق بازاری ندارد. هنر دیگر خریداری ندارد.

شما ممکن است با اندکی آشنایی با کار تجارت ، به آسانی روزی هزاران افغانی به جیب تان

 بیاید، اما اگر تصورمی کنید که از طریق ارائه هنر می توانید، زنده گی خوبی داشته باشید..

. ببخشید این راه را به اشتباه آمده اید! چنانکه گفته اند: آنچه هنرمند را هنرمند نگهمیدارد، عشق او به هنر است.

 برای توفیق در این کار، اراده و عملی عاشقانه لازم است و تلاش بسیار و بعد قناعت به یک زندگی فقیرانه ، که آنهم عالمی دارد و اگر خوش اقبال باشید، احتمالاً اندکی شهرت.

۳. تمرین، تمرین، تمرین

می گویند صدای خوب مطلوب است، اما هنر نیست، مثل داشتن چشمهایی زیبا، اما صدای خوب وسیله مطلوبی برای ارائه هنرا  ست.

داشتن وسیله خوب نعمت است و خوب استفاده کردن از این وسیله موجب پیدایی یک اثر مطلوب می شود. نقاش هم برای آفریدن یک تصویر دلخواه به رنگ ، قلم و مو نیازمند است. خطاط هم برای خلق کردن یک صفحه هنرمندانه به قلم و پنجه یی بی ارزش نیاز دارد.

با این تعریف شاید اجازه داشته باشیم که بگویم گوینده خوب هنرمند است، زیرا که از وسیله خوب، خوب استفاده کرده است. یا حد اقل یک استاد کار زبردست است. به هر حال، برای اینکه بتوان از هر وسیلهء خوبی ، خوب استفاده کرد، بدون تردید تمرین لازم است.

 جای دریغ خواهد بود اگر وسیلهء خوبی داشته باشیم ، اما آنرا بیکار نگهداریم، در حالی که دیگران حسرت آنرا می خورند. به صدای گوینده گان ورزیده گوش کنید ولی مواظب باشید مقلد آنها نشوید می توانید صدای آنها را ثبت کنید، بعداً متن گفتار شان را بنویسید و بدین ترتیب پی ببرید که چگونه گوینده خوب، حتی یک متن بد را، خوب تحویل شما می دهد. عکس این مطلب نیز خود به خود صادق است، در هر فرصتی ، با خواندن متون مختلف ، صدای خود را ثبت کنید و کوشش کنید عیب ها را بکاهید، فراموش نکنید: تمرین ، تمرین و تمرین.

۴. مطالعه ، مطالعه، مطالعه

شما در شروع کار برای آنکه صدای مطلوب داشته باشید، هر قدر میخواهید تمرین کنید.

برای آنکه به رادیو و تلویزیون راه یابید، هر چه می توانید تلاش کنید. این  کار ها به شنونده ها وبیننده ها ربطی ندارد، اما .... اگر حقیقتاً می خواهید گوینده یی قابل تحسین باشید، ضمن پذیرفتن آنچه گفته شد و آنچه گفته خواهد شد، از مطالعه نباید غافل شوید.

مطالعه نمایید، هر قدر که می توانید، و در هر مورد که دسترسی دارید. نگوید که کمتر وقت مطالعه دارم. اگر گوینده یا مجری برنامه خاصی هستید، چه بهتر که بیشتر در آن مورد مطالعه کنید، ولی به هیچ وجه از ادبیات غافل نشوید.  شما مجری هر نوع برنامه یی که باشید، زیربنای کارتان ادبیات است. دهن خود را با انواع شعر و صورت درست واژه  ها آشنا کنید.

 کلام باید چون بازیچه یی در دست شما باشد. با متن های گوناگون ادبی آشنایی و در خوانش آن در جدال باشید. این کار علاوه بر تائید عجیب در کار شما، از شما فردی با تجربه، خوش و حاضر جواب می سازد. مؤدب ، متواضع و صاحب نظر می شوید و یاد میگرید که بنویسید. شما وقتی برنامه یی را گزارش می کنید، وقتی در استدیو تلویزیون مجلس یا محفلی را اداره میکنید، کمتر می توانید از نوشته استفاده کنید.

حضور ذهن و حاضر جوابی و پرسش های متین شما، نتیجه مطالعه مستمر تان خواهد بود. آشنایی شما بازبان های (پشتو،دری و عربی) و قواعد این زبان ها موجب چیره دستی شما در کارتان در تلویزیون خواهد بود. شما اگریک ((قید را به صورت صفت)) بخوانید، یا نادرستی هایی ازین قبیل، چی بسا که بسیاری از شنونده ها و بیننده ها رادیو و تلویزیون خود را خاموش کنند به این جمله های ساده توجه کنید:

آن کودک زیبا، می خندید.

آن کودک، زیبا می خندید.

و یا:

آن مرد، با متانت سخن می گفت و شنونده گان سروپا گوش بودند.  آن مرد با متانت، سخن می گفت و شنونده گان سراپا گوش بودند.

ویرگولی که بین دو واژه گذاشته شده  نشان میدهد که دو جمله، در حالیکه در نوشتن به یک شکل هستند اما در معنی چقدر فرق دارند.

خلاصه، تمرین کنید. فراموش نکنید که شنونده و بیننده  فقط مجال یک بار شنیدن یا دیدن برنامه شما را دارد. او کتاب نمی خواند که اگر اشتباه خواند یا نفهمید ، برای درک درست آن به عقب برگردد و باز فراموش نکنید که آنچه از رادیو و تلویزیون شنیده می شود، به عنوان (زبان معیار) تلقی می شود و به وسیله تکرار در زبان جا می افتد. پس غلط گویی ، غلط خوانی و غلط پراگنی در هنر گوینده گی در رادیو و تلویزیون ممنوع است.

بناً این چهار خصلت اساسی در هنر گوینده گی در تلویزیون از جمله موارد بسیار بجا و کارا  دانسته شده و جایگاه خاصی را  در تلویزیون دارد, این مواردً مدخل و ورودیه خوبی خواهد بود برای آنانیکه در رادیو و تلویزیون به گوینده گی می پردازند.

     نتیجه گیری :

تلویزیون و سیله مهم اطلاعات همگانی وموثر ترین وسیله اطلاع رسانی است که لازمه کاروعمل

و سرعت انتقال پیام بوده ونقش آن در این راستا از تمام وسایل اطلاعات همگانی چشمگیری تر وبی رقیب است.

چون تلویزیون با صدا، تصویر ، الفاظ ، کلمات و جملات سرو کار دارد دراین  حصه استعداد، لیاقت، ذکاوت، گوینده و طرز افاده و سخن گفتن تجسیم وتمثیل توسط کلمات و الفاظ برای بیننده تلویزیون چه از طریق خبر، مصاحبه،راپورتاژ وتبصره در راستای انتقال پیام درست از اساسا ت ولوازم ضروری میباشد .

نداشتن افراد مسلکی و متخصص و کمبود وسایل تخنیکی و تجهیزات تلویزیونی از پرابلم های عمده ا ستیشن های رادیو ها و تلویزیون های افغانستان است. در همه حال، توجه و شناسائی به فرهنگ، حل پرابلم های مردم و نشان دادن و انگشت گذاری بر آن معرفی چهره های موفق و موفقیت ها و پیروزیها در مجموع، اطلاعات تازه و تصویری، برنامه های تلویزیون را جالب و قابل دید میسازد.    

کار  گوینده گی درتلویزیون یکی از انواع تماس و ارتباط  با مردم است 

که به شکل زنده وبرازنده مجسم میگردد. نحوه ارتباط ازطریق تلویزیون در

دو بخش (صدا وتصویر)است.

آنچه که در ارایه برنامه های تلویزیونی مطرح ومهم است،این است که نباید

احساس بیننده را به بازی گرفت و سراسر تصاویر مبتذل،میان تهی، ولوله انگیزودوراز ا خلاق را پخش کرد. زیرا تلویزیون دوحس از حواس ما را بیشتر

تحت تأثیرقرار میدهد. ازینرو بیننده میتواند تحت تلقینهای خوب وبد ، مثبت و منفی تلویزیون را میتوان به یک مکتب مبدل کرد. گوینده

 تلویزیون مانند ژورنالیست هررسانه دیگر پاسدار حقیقت است.

او حقیقت را نه تنها اعلام میدارد بلکه به نمایش میگذارد و استفاده  خلاقه و

هنر مندانه از گفتا ر، از وظایف سنگین اوست.

فهرست مآخذ

1ـ آ زاد، پیمان.تأمل در خویش درخود شناسی. تهران: چاپخانه حیدری  1374، ص52.                                                                       

2ـ بوریتسکی و کوزنیتسوف. کارژورنالیستیک و تلویزیون.مترجم:حسن

نیر،کابل:مطبعه دولتی، سلسه نشرات اتحادیه ژورنالیستان،1364، ص ص 42،24،22،54.                                                                     

3ـ تیرل، رابرت.ژورنالیسم  تلویزیون.مترجم:مهدی رحیمیان. تهران: سروش،1371،ص ص .58 ، 44 ، 28.

4 ـ خوشنصیب ، نفیسه.جایگاه سخن در تلویزیون ، مجله علمی بلخ، 1382،ص ص ،95، 99، 103.

5 ـ  راد، شمس الد ین. مجله آواز،رادیو وتلویزیون ملی: مطبعه آزادی ،1384،ص 12.

6 - شیدا، حسن. هنرگوینده گی ، تهران : گلشهر، 1376، ص ص 41،42  43،44،47.

7 ـ محمدی،مجید.سیمای اقتدار گرایی تلویزیون دولتی ایران. تهران:

گرفته شده از وبلاگ جاویده جان

http://jawida1970.blogfa.com/cat-12.aspx

صبح امید

ای دوستان: زمانه به تندی گذر کند

از کوجه های شب به سحر چون نظرکند

با خنجر زرینه درد پرده های شب

خورشید چون سر خود از سرکوه ها به درکند

خوابیده گان رفته زرنج زمانه ها

با صبح دیگر که نسیم باز اثر کند

ای آفتاب گرچه شتابان بر آمدی

اما کجا به جغد شبانه اثر کند

مردم زرج روز به شب ها گریختند

کوران شب پرست از اینجا گذر کند

یلدای سرد را نه سزد ما سروده ایم

کی گرمی به زمان بوده که برما اثر کند

اما خوشم که باز شب است آخر شب است

خورشید می دمد و شب گذر کند

                             جمال زاده دانشجوی سال چارم ژورنالیزم البیرونی

بنام آنكه قدرت دركم را هديه كرده است

جوانان و مشكلات آنها

امروزه در رسانهاي چاپي و رسانهاي الكتروني كشور درباره جوانان ومشكلات آنها گفت وگوهاي زياد صورت ميگيرد،ولي هيچگونه اقدام در رفع مشكلات آنها صورت نمي گيرد كه اين خود يك بهران در ازدياد مشكلات جوانان ميباشد.اين گفتگوها باعث ميشود تا مردم جوانان را مجرم پندارند وآنها را سرچشمه اين همه نابساماني ها درجامعه وانمود سازند درحاليكه واقعيت امرچيزي ديگري است كه آن را جامعه مي نامند.                              

سرچشمه اين همه نابساماني هاي ناگوار از همان جاي بر ميخيزد كه جوانان درآن تربيه مي يابند.كه همانان عبارت از جامعه است. اين را بايد جدي دانست كه جامعه در ساختار شخصيت جوان رول به سزاي دارد.          

 مانند والدين كه در تربيه اطفال نقش به سزاي را دارا ميباشند.                                                                 

پس هرگاه ماادعاي ساختار جامعه فقير وبي بزاعت خود را داريم.اولأ دست به ساختار وپرورش فرزندان وجوانان كشور بزنيم،در غير آن ساختار جامعه آرزوي محض خواهدبود.                                                              

مشكل اساسي كه در كشورما درقبال جوانان وجود دارد بي مسووليتي و غالط انديشيدي كهن سالان وبزركسالان است كه هيچ گاهي متوجه اين نكته نگرديده اند كه مشكل از جوانان فريخته اين مرزوبوم نبوده ،بلكه مشكل اساسي از محيط زيست ما وجامعه ماست.اگر ما ژرفتر بنگريم مشكلات جونان بازگو كننده وضع جامعه ما ميباشد.

با در نظر داشت وضع كنوني افغانستان مشكلات جوانان را ميتوان چنين تقسيم بندي كرد:    

1_ موجوديت جهل و بيسوادي:

اگر جهل در جامعه اي بوجود آيد همه فضيلت ها را ممكن ازبين ببرد،چه رسد در جامعه اي كه اصلأ سواد اساسي راه نيافته باشد.كه عامل اين هم براي همه آشكار است كه جنگ و بدبختي سه ده در كشور است كه بابسته نمودن دروازه هاي مكاتب ،مراكز آموزشي وقتل و زنداني نمودن اهل خرد مردم را وحشت زده ازعلم ودانش نمودند كه تا امروز از بركت سواد محروم اند.

2_ ضعف بنياد هاي فكري :

امروزه جوانان از هر سوي مورد تهاجم فكري وانديشه هاي وارداتي قرار گرفته اند كه جوانان در يك كشمش فكري قرار داشته و در يك مسير نامعلوم در حركت اند.

3_ ضعف اخلاقي:

اخلاق يكي از ابزار بسيار اساسي حفظ وپايدار نگهداشتن جامعه مي باشد كه اين خود هدف پيامبران اسلام بوده است.كه در پياده نمودن اخلاق نيكو مي كوشيدند،ولي متأسفانه كه در كشور ما حتا تحصيل يافته هاي ما حاضر به رعايت اين نقطه نيستندوباعث بي اعتمادي خودشان در جامعه ميگردد.

4_ عدم يك رهبري سالم و كارفهم:

درست است كه در ده هاي گذشته جوانان  درگير اين بهران بودند كه رهبري سالم وجود نداشت و اگر رهبري هم وجود داشت دنباله رو بود و از اداره سالم برخوردار نبود،ولي امروزه نيز با به وجود آمدن دولت انتخابي نه تنها اينكه رهبري سالم وجود ندارد بلكه مشكلات جوانان دوبرابر شده است.

5_ اضطراب وپريشاني:

يكي از مشكلات ديگري است كه جوانان درگير آن است و برزنده گي آنها سايه گسترده است.پريشاني و اضطراب سراسر وجود جوانان را فراگرفته است وآنها را در يك نا اميدي نسبت به آينده قرار داده است.كه اين خود باعث تنبلي،كندهوشي ،بيكاره گي وبيماري جوانان مي گردد.

6_مشكلات خوانواده گي و محيطي:

جوانان ما در محيط مختلف با افكار متفاوت زنده گي مي كنند كه باعث اضطراب و نااميدي آنها مي گردد،چون مفكوره ها در تظاد قرارمي گيرند تا مفكوره جانب مقابل خود را ازبين ببرند .

پس براي آرامش وآسوده گي جوانان لازم است نكات ذيل در نظر گرفته شود وبا ايجاد يك رهبري سالم ومرمي كه بازگو كننده خواستهاي مردم باشد ميتوان در ازبين بردن مشكلات جوانان و نوجوانان گام هدفمند نهاد.

هرقدم هدفمند گام است در راستاي ترقي ،پيشرفت وآبادي كشور عزيز ما افغانستان!

نويسنده:احمد حارث ( جمال زاده) دانشجوي سال چارم ژورناليزم

ما و بهار

می نویسم وصف فصل نوبهار

بوی گلهای نسیم روزگار

قصه های موج دریای زمان

فصل ها سال بی جویبار

سبزه های خفته فصل خنک

تک ترخت پیر ترسیده زباد

هی هی و فریاد فصل زیستن

فصل نو،فصل بهاران زنده باد

می خروشد رود بار

مرکان در شاخسار

سبز گردیده چمن

گل به هر شاخی هزار

خنده ها از آسمان

اشک می ریزد موج و خیز رود ها

زنده گی را شد نشان

از بهاران قصه ها

وصف گل کردن چرا؟

بر جوانان وطن

رهنم.د و رهنما

این بهاران نقطه ایست

مبدا و آغاز بهر زیستن

خیز دنیا آفرین

بد زدودن به و بهتر زیستن

تا ابد خواهم وطن

هر کنارش با بهاران

سبزه باشد هر کجا

دور دامانش ز خار

جوامع بشری جهت رفع مشکلات و ایجاد فضای سالم در مبارزه همیشگی قرار داشته است، از نعم مادی که خداوند برایش ارزانی داشته استفاده نموده در تغیر و بکاربرد آن فعالانه زحمت کشیده است، در جریان همین حرکت علاوه از کسب فرآورده های تولیدی خود، تجارب خوبتری بدست آورده همنوع خود را همکاری و مددگارخوب برای بهتر زیستن بوده است.

اگر جریان متحرک انسان را در مسیر و ابعاد تاریخ به مطالعه بگیریم ،تاریخ تکامل انسان یک حرکت پیشرو و هدفمند از یک سطح نازل ابتدایی بسوی تعالی و ترقی سیر صعودی دارد، این جرکت خلاقیت و پویای هنوز هم جوابگوی نیاز انسان نبوده و تلاش های آنها متوقف نگردیده .

در جوامع انسانی امروزی ما شاهد شاهکاری های از همنوعان خود هستیم که با سعی و تلاش زمینه بهتر زیستن را به همنوعان خود مساعد ساخته بر مشکلات غالب گردیده از آنچه در توان دارند بدون در نظر داشت هر ملحوظ که امروزه طرح های میان تهی میان جوامع هنوز به هدف نرسیده بکار برده می شود، شریفانه ، مسوولانه باسرفرازی و غرور عالی مالی در خدمت قرار داده و دستگیر افتاده گان در شاهرا تکامل  هستند آنچه قضایارا برجسته ساخته و به انسانها راه گشامی گردد ایده های انساندوستانه و پلان های اساسی زیربنای اجتماعی برای رفع خشونت، موضیعگیری های نامناسب در محلات مسکونی ، تناقضات قدرتهای مطرح در سطح جهان ، اجبار دولت ها بخاطر حاکمیت و ثبات دولتی عمدتاً ترویج افکار واقعبینانه و تربیه کادر های فعال در بسیج ساختن نیروهای پیشرو وکار آگاه  که ستون فقرات جوامع را می سازند در برنامه های فرهنگی دانشگاه ها و مراکز آموزشی گاهی هست که متاسفانه امروزه  با در نظر داشت ملحوظات سیاسی و قومی که گاهی بوجود می آید مانع رشد استعداد های فعال و دست نخورده در دانشگاها میگردد.

همچنان توظیف عده کثیری از عناصر وابسته با علایق و سلیقه های متعدد که محصول از کش و گیری های چند ده جنگ و نابسامانی  مردم بلا دیده دراین مرز و بوم است سیر تعالی انکشافی اجتماعی را از مسیر طبیعی اش تغیر داده بلای بر بلاهای موجود می آفریند که افزوده است.

یقین دارم که وضع موجود در کشور شیرازه امور اجتماعی را دیگرگون نموده که عمدتا سه فاکت ذیل سایه شوم بر پیکر جامعه افغانی ما انداخته:

1.     مداخله قدرتهای جهانی

2.     وجود باند های مواد مخدر

3.     فساد اداری

این سه پدیده شوم که یکی بر دیگری اثر گذاری نموده فلاکت، فقر بیکاری و تداوم جنگ در کشور سرعت بخشیده اگر در پروسه باز سازی از یکطرف به ثبات سیاسی توجه می شود به پروسه فرهنگی توجه می گردید و آنهم استادان با کیفیت توانمند وذهناً فعال دور از هرنوع وابستگی ها و علایق سلیقه وی توظیف در پروسه تدریس و تربیه نسل کار آگاه و مبارز بسوی صلح و ثبات اجتماعی میگردید زمینه های کور اندیشی،قوم پرستی ،محل گرایی ،جناح بازی ها و غیره را سدد گردیده راه بسوی سعادت و خدمت گزاری ، وطن سازی و تکامل گشوده می شد که متاسفانه کانونهای فرهنگی هم در کام پدیده های منفور چنگ و دهشت افگنی گردیده فرزندان شهیم و با احساس و سازنده گان جامعه مرفع باخسته گی طعمه آتش افروزی جناح های شرارت پیشه شده فضای آموزشی میدان مجادله مواضع کور اندیشانه آنها گردیده عدهَ از جوانان نابخردانه توسط این اعمال از فضای دانشگاهی به جامعه پر از تناقضات آلوده با امراض اجتماعی پرتاب می گردند. احمد حارث جمال زاده دانشجوی سال چارم ژورنالیزم